مطالعات خاورمیانه

مطالعات خاورمیانه

هوش مصنوعی و آینده رقابت های منطقه ای خاورمیانه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه رازی کرمانشاه
2 استادیار روابط بین الملل دانشگاه رازی کرمانشاه
3 دانشیار روابط بین الملل، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
چکیده
این تحقیق از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ رویکرد تحقیق از نوع تحقیقات توصیفی ـ تحلیلی است. روش گردآوری داده­ ها با استفاده از منابع کتابخانه­ ای و اینترنتی است. هوش مصنوعی فناوری جدیدی است که به طور خلاصه به معنای توانایی یک سیستم کامپیوتری برای انجام وظایفی است که معمولا به هوش انسانی نیاز دارند. در تحقیق حاضر از منظر رویکرد نظری موازنه نرم در پاسخ به این پرسش بودیم که «هوش مصنوعی چه تأثیری بر آینده رقابت­ های منطقه­ ای دارد؟» و برای پاسخ به پرسش مذکور فرضیه ­ای در قالب «به نظر می­رسد با پیشرفت هوش مصنوعی در خاورمیانه، شاهد تغییر قدرت از حوزه­ های سخت­افزارانه به سمت حوزه ­های نرم ­افزارانه با تکیه بر تکنولوژی­ های نوین خواهیم بود» مطرح شد. در این پژوهش جایگاه هوش مصنوعی در منطقه خاورمیانه و نقش و تأثیر هوش مصنوعی در ابعاد نظامی ـ دفاعی، امنیتی ـ سیاسی، اقتصادی و زیست محیطی در کشورهای مورد مطالعه از جمله عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، ترکیه، اسرائیل و آینده رقابت­ های منطقه ­ای مورد مطالعه قرار گرفت. یافته­ های پژوهش حاکی از این است که مفهوم قدرت و ابزارهای اعمال آن همواره تغییر پیدا کرده و در زمان حاضر تحت تأثیر تحولات نوینی که در نظام بین ­الملل پدید آمده، از جمله ظهور فناوری­ های نوین و هوش مصنوعی، ماهیت قدرت هم متحول شده است. بنابراین برای پاسخگویی به تحولات جدید که ماهیتی پیچیده و درهم تنیده دارند، تکیه صرف بر تسلیحات نظامی کافی نخواهد بود بلکه از تکنولوژی­ های نوین در تمامی حوزه ­ها باید بهره جست که این موضوع چینش قدرت، بازیگران مؤثر و آینده­ رقابت­ های منطقه ­ای را به­ شدت تغییر داده است.
کلیدواژه‌ها

  •  آدمی، علی و محمدرضا بهادرخانی (1397)، «الگوی رفتاری عربستان سعودی در منطقه غرب آسیا و تأثیر آن بر منافع و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران (مطالعه موردی: بحران یمن)»، فصلنامه مطالعات سیاسی جهان اسلام، سال هفتم، شماره 4، پیاپی 28، زمستان، صص 1-23.

     اردکانی، فتاحی و همکاران (1397)، «تجزیه و تحلیل الگوی قدرت نرم در خاورمیانه: مطالعه موردی عربستان سعودی»، فصلنامه پژوهش­های سیاسی جهان اسلام، سال هشتم، شماره اول، بهار، صص 29-62.

     احدی، حدیث و همکارن (1398)، «رانت نفت و فرار مغزها در کشورهای صادرکننده­ نفت عضو اوپک»، پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران، سال هشتم، شماره 30، بهار، صص 1-21.

     برهانی، سید هادی و سید حامد حسینی (1400)، «راهبرد امنیت ملی اسرائیل در مواجهه با تهدیدهای محیط پیرامونی»، فصلنامه مطالعات بنیادین و کاربردی جهان اسلام، سال سوم، شماره هفتم، بهار.

    تهذیبی، خادم علی و رضا سیمبر (1399)، «تدوین سناریوهای آینده صلح و امنیت نظام بین­الملل معاصر با تأکید بر مولفه­های امنیت صلح»، فصلنامه پژوهش­های روابط بین­الملل، دوره دهم، شماره چهارم، شماره پیاپی سی و نه، زمستان.

     جعفری، سید امیر و همکاران (1397)، «تبیین بازتولید منازعه ج.ا.ا و آمریکا در جنوب غرب آسیا در عصر پسا برجام؛ بازگشت به نوواقع­گرایی»، فصلنامه تحقیقات سیاسی بین­المللی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرضا، شماره 34- بهار، صص 1-28.

    چگنی­زاده، غلامعلی (1392)، «موازنه قوا و روابط راهبردی چین با ایالات متحده آمریکا»، فصلنامه روابط خارجی، سال پنجم، شماره چهارم، زمستان، صص 227-263.

     رنجکش، محمدجواد و فرزانه برناه (1397)، «جایگاه سازمان­های بین­المللی در ساز و کار موازنه نرم عصر پسا جنگ سرد»، فصلنامه پژوهش­های روابط بین­الملل، دوره هشتم، شماره چهارم، شماره پیاپی سی­ام، زمستان.

     سیمبر، رضا و تاج­الدین صالحیان (1395)، «تحولات نظام بین­الملل پس از جنگ سرد و تنوع جدید موازنه قوا»، دو فصلنامه سیاست و روابط بین­الملل، سال اول، شماره اول، بهار و تابستان.

     شیرخانی، محمدعلی و همکاران (1393)، «موازنه نرم: بریکس و چالش برتری آمریکا»، پژوهش­نامه علوم سیاسی، سال نهم، شماره سوم، تابستان، صص 145-174.

     شاه آبادی، محسن و هدی بنیادی (1398)، «مقاله­ پژوهشی؛ تأثیر کارآفرینی بر مهاجرت نخبگان در کشورهای منتخب منطقه منا»، فصلنامه پژوهش­نامه بازرگانی، شماره 102، بهار، صص 59-84.

     عباسی، مجید و حمیدرضا حمیدفر (1399)، «اتحاد عربستان سعودی و اسرائیل با آمریکا و پیامدهای آن بر موازنه­ قدرت و نفوذ جمهوری اسلامی ایران در خاورمیانه»، فصلنامه مطالعات بین­المللی، سال 17، شماره 3 (67)، زمستان.

     قاسمی، فرهاد (1391)، «بنیان­های نظری موازنه قوای هوشمند در شبکه­های فاقد معیار منطقه­ای (گامی به سوی ارائه نظریه نوین موازنه قوای منطقه­ای)»، فصلنامه ژئوپلیتیک، سال هشتم، شماره اول، بهار، صص 172-213.

     مرادی پیری، هادی و حمیدرضا خضرایی (1399)، «نقش فناوری­های نوین اطلاعاتی در جنگ­های آینده»، دو فصلنامه علمی مطالعات قدرت نرم، سال دهم، شماره دوم، پیاپی 23، پاییز و زمستان.

     مایلی، محمدرضا و مریم مطیعی (1395)، «قدرت نرم در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، پژوهش­نامه روابط بین­الملل، پاییز، شماره 35.

     نوکاریزی، محسن (1383)، «جغرافیای فرار مغزها و تأثیر آن بر جریان اطلاعات»، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، شماره 27.

     «هوش مصنوعی در جهان 6 (امارات متحده عربی)» (1398)، معاونت پژوهش­های سیاسی ـ حقوقی گروه مطالعات بنیادین حکومتی، کد موضوعی: 330، شماره مسلسل: 16581، شهریور.

     

    • Anderson, Stephan and others. (2017). “The potential impact of AI in the middle east”. The economics of AI. April 24, 2018. Mckinsey quarterly
    • Aboul Naga, Ashraf and Others. (2021). “An AI- Enabled future of Qatar and the region”. April 2021, Vol 64. No.4, pages 56-61.
    • Blaauw, lesely (2014). Challenging Realists International Theory: Soft Balancing and Agency in the International Relations of African States. Afro Asian Journal of Social Sciences Volume 5, No. 5.2 Quarter II 2014 ISSN: 2229 – 5313.
    • Brickley, Steve J and others. “AI in the field of economics”. Scientometrics. (2022).
    • Fridman, Leehe. (May 2022). “Military AI and Israel’s national security: A strategic game changer?”. Rsis. S. RAJARATNAM school of international studies
    • Hruby, Jill and Miller, M. Nina (2021). “Assessing and managing the benefits and risks of AI in nuclear- weapon systems.
    • Hassan, Oz. (2019). Artificial Intelligence, Neom and Saudi Arabia economic diversification from oil and gas. The political quarterly.
    • Labee, Mark and others. “AI and climate change: the mixed impact of machine learning”. 31 august 2021. Tech Target.
    • Larionova, Mila (2020). Conceptualizing Soft Balancing Beyond Cold War. What’s Changed, What Remains the Same? Central European Journal of International and Security Studies 14, no. 3: 65–91.
    • Minevich, Mark. “How to fight climate change using AI”. Forbes. July 8, 2022.
    • L. Cummings and others (2018). Artificial Intelligence and International Affairs Disruption Anticipated. Chatham House Report.
    • Mou, xiamin­ (2021). Investment trends and selected industry uses. International finance corporation world bank group.
    • National Artificial Intelligence Strategy of Qatar. Qatar center for AI (QCAI). Qatar computing research institute.
    • Palomers, Ivan and others. (2021). “A panoramic view and swot analysis of AI for achieving the sustainable development goals by 2030: progress and prospect”. National library of medicine national center for biotechnology information.
    • Pargoo, Mahmoud (2019). Sanctions propel Iran in the global race for terminator like AI. Atlantic council.
    • K Mallick (2018). Artificial Intelligence in Armed Forces: An Analysis. CLAWS Journal, winter 2018.
    • Rabii, Hossein. (2020). “The evolution of the concept of power in the 21st century and the future of the balance of power in Southeast Asia”. Political spatial planning 2021: 3(1): 1-14.
    • Surber, Regina (2018). Artificial Intelligence: Autonomous Technology (AT), Lethal Autonomous Weapons Systems (LAWS) and Peace Ti, e Threats. ICT for peace foundation. ZHET Zurich Hub for Ethics and Technology.