امضای قرارداد جامع راهبردی میان ایران و چین در نخستین روزهای سال 1400 نشاندهنده رویکردی جدید در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران داشت؛ سیاستی که با روی کار آمدن دولت سیزدهم بیش از پیش تقویت شد. یکی از مهم ترین موضوعاتی که ذیل قرارداد حاضر باید مورد بررسی قرار بگیرد، همکاری چین و ایران در پرتو کلان پروژه زیرساختی کمربند-راه است که نخستین بار در سال ۲۰۱۳ از سوی شی جین پینگ، رئیسجمهور چین مطرح شد. این پروژه شامل شش مسیر زمینی متفاوت است که مهمترین آن کمربند اقتصادی چین –پاکستان نام دارد. کریدور مذکور کاشگر در غرب چین را به گوادر در جنوب پاکستان متصل میکند و یکی از مسیرهای پیوستن ایران به پروژه زیرساختی عظیم کمربند-راه، اتصال به کریدور اقتصادی چین-پاکستان است. از این رو نوشتار حاضر سعی دارد ضمن بررسی اجمالی ابعاد مختلف پیشرفت کریدور حاضر به مطالعه تجربه همکاری پاکستان با چین پرداخته و تاثیرات آن بر منافع جمهوری اسلامی ایران را روشن نماید.
Abdul Rab, He Zhilong, “China and Shanghai Cooperation Organization (SCO): Belt and Road Initiative (BRI) Perspectives, International Journal of Humanities and Social Science, Vol. 9, No.2, 2019, doi:10.30845/ijhss. v9n2p21
Abdullah Khan, “The Malacca Dilemma: A hindrance to Chinese Ambitions in the 21st Century,” Berkeley Political Review, August 26, 2019, accessed January 15, 2024, https://bpr.berkeley.edu/2019/08/26/the-malacca-dilemma-a-hindrance-to-chinese-ambitions-in-the-21st-century/
Afzal Samranan, Naseem Anum, “China Pakistan Economic Corridor (CPEC): Challenges and Prospects,” Social Science Open Access repository, Vol. 2. No.1, 2018.
Georg Stuver, China\s Partnership Diplomacy: International Alignment Based on Interests or Ideology, The Chinese Journal of International Politics, Vol.10, No.1, 2017
Geremy Garlick, Deconstructing the China-Pakistan Economic Corridor: Pipe Dreams Versus Geopolitical Realities, Journal of Contemporary China, Vol.27. No. 112, 2018.
Government of Pakistan Ministry of Planning, Development & Reform & People’s Republic of China National Development & Reform Commission, “Long-term plan for China-Pakistan Economic Corridor (2017-223), 2017, https://www.pc.gov.pk/uploads/cpec/LTP.pdf accessed December 2023.
Islamic Republic News Agency, Pakistan keen on Iran's role in China-Pakistan Economic Corridor, January 12, 2021, https://en.irna.ir/news/84182886/Pakistan-keen-on-Iran-s-role-in-China-Pakistan-Economic-Corridor
Jeremy Garlick, The Impact of China's Belt and road Initiative, (New York: Routledge, 2020)
Jeremy Garlick, “Deconstructing the China-Pakistan Economic Corridor: Pipe Dreams versus Geopolitical Realities,” Journal of Contemporary China, Vol.27, No.112, 2018, pp. 519-533
M Sait Akman, ‘Turkey’s Middle Corridor and Belt and Road initiative: Coherent or Conflicting?’, Italian Institute for International Political Studies 28 November, 2019 https://www.ispionline.it/en/publication/turkeys-middle-corridor-and-belt-and-road-initiative-coherent-or-conflicting-24526. Accessed December 2023
Ministry of Planning, Development, & Special Initiative, Energy Projects Under CPE, http://cpec.gov.pk/energy accessed December2023
Ministry of Planning, Development, & Special Initiatives, Industrial Cooperation / Special Economic Zones (SEZs), http://cpec.gov.pk/special-economic-zones-projects accessed January 2024
Mir Sherbaz Khetran, “Gwadar and Chabahar: Competition or Cooperation,” Strategic Studies, Vol. 38, No2, 2018
Muhammad Tayyab Sadfar, Joshua Zabin 2020, "What Does the China- Iran Deal Mean for the China- Pakistan Economic Corridor? "The Diplomat, 2022, https://thediplomat.com/2020/08/what-does-the-china-iran-deal-mean-for-the-china-pakistan-economic-corridor Accessed December 2023
Muhammad Tayyab Safdar, Joshua Zabin, "What Does the China-Iran Deal Mean for the China- Pakistan Economic Corridor?"August 2020, The Diplomat, https://thediplomat.com/2020/08/what-does-the-china-iran-deal-mean-for-the-china-pakistan-economic-corridor/ Accessed January 2024
Nikos Papatolios, ‘ITI corridor to assume services as part of New Silk Road’, RailFreight.com,January19,2021, https://www.railfreight.com/beltandroad/2021/01/19/iti-corridor-to-assume-services-as-part-of-new-silk-road/?gdpr=deny. Accessed December 2023
OECData, Iran-Pakistan,https://oec.world/en/profile/bilateral-country/irn/partner/pak accessed January 2024.
Quan Li, Min Ye, “China's emerging partnership network: what, who, where, when and why,” International Trade, politics and Development, Vol. 3, No. 2, 2019.
Qudsia Akram, Munaza Fareed, “China’s Malacca Dilemma: Power Politics in the Indian Ocean,” Journal of Politics and International Studies, Vol.5, No.2, 2019
Trend Economy, Annual International trade Statistics by country: Pakistan (2002-2022), https://trendeconomy.com/data/h2/Pakistan/TOTAL accessed January 2024
Umbreen Javaid, “Assessing CPEC: Potential Threats and Prospects,” Journal of the Research Society of Pakistan, Vol. 53, No. 2, 2016.
ایرنا، مصاحبه با ولی کوزه گر کالجی: چهار روشی که ایران میتواند طلب عشقآباد را صفر کند/ چرا از ترکمنستان گاز وارد کنیم؟ آبان 1400، https://www.ilna.ir
آرش رئیسینژاد (1400)، ایران و روا ابریشم نوین، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
شبکه اطلاعرسانی نفت و انرژی (شانا)، طرح انتقال نفت خام گوره به جاسک در ایستگاه آخر، تیر 1400،
https://www.shana.ir
یورونیوز، شکست ۳ دهه بازاریابی ایران؛ پاکستان بازار گاز خود را به روی قطر و روسیه گشود. 1مارس 2021،
