مطالعات خاورمیانه

مطالعات خاورمیانه

سخن فصل؛ دولت مستقل فلسطینی؛ واقعیت یا سراب

سخن سردبیر

نویسنده
رئیس مرکز پژوهش های علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه
چکیده
شرق مدیترانه به سبب کشف ذخایر بزرگ انرژی به­ویژه گاز از اهمیت استراتژیک برخوردار شده است. اکتشاف ذخایر گاز در آب­های ساحلی نزدیک به سرزمین­های اشغالی، لبنان و البته غزه و وجود میدان­های مشترک گازی موجبات افزایش تنش را فراهم آورده است، به­ویژه آنکه اسرائیل در صدد است که پس از بهره­برداری کامل از میدان­های گازی در اختیار و دست­اندازی به میدان­های گازی مشترک با لبنان و غزه با احداث لوله و از مسیر قبرس، یونان و ایتالیا به اروپا گازرسانی کند. چنین اقدامی البته افزون بر افزایش تنش با لبنان و فلسطین، از آنجا که رقیب روسیه و ترکیه نیز خواهد بود، می­تواند به مناقشات گازی مهمی در جهان منجر شود. در سال 2019 برای کاهش تنش و ایجاد هماهنگی میان کشورهای ذی­نفع در شرق مدیترانه، یک سازمان رسمی منطقه­ای تحت عنوان «مجمع گازی شرق مدیترانه» ایجاد شد، این سازمان 7 عضو دارد و دبیرخانه آن در قاهره است. کشورهای عضو عبارت هستند از مصر، قبرس، یونان، رژیم اسرائیل، فلسطین، ایتالیا و اردن. آمریکا و اتحادیه اروپا اعضاء ناظر هستند و فرانسه درخواست عضویت کامل را دارد. البته برخی از اعضا از منظر ترانزیت گاز، عضو این مجمع هستند. سوریه، لبنان، ترکیه و لیبی از ذی­نفعان مهمی هستند که در این مجمع حضور ندارند. فضای موجود حاکی از آن است که آینده این سازمان به وضعیت ژئواکونومیک گاز در منطقه و جهان بستگی دارد و در صورت بالا رفتن قیمت گاز رقابت شدیدی میان تولیدکنندگان اصلی گاز یعنی آمریکا، روسیه، قطر و البته ایران آغاز خواهد شد.
کلیدواژه‌ها

موسوی، سید حسین(1403). سخن فصل؛ شرق مدیترانه و اقتصاد غزه، مطالعات خاورمیانه، 31(115)، 1-3