استادیار روابط بین الملل گروه علوم سیاسی دانشگاه گیلان
چکیده
تغییرات ژئوپلیتیکی عمیق در غرب آسیا تاثیر قابل توجهی بر روابط ایران و امارات داشته است. موقعیت جغرافیایی و اهمیت راهبردی، این منطقه را به یکی از مهمترین مناطق در جهان تبدیل کرده و حضور فعال بازیگران منطقهای و فرا منطقهای بر این رابطه تاثیر مستقیم گذاشته است. این پژوهش به دنبال ارزیابی الگوی رفتاری ایران در قبال امارات در منطقه غرب آسیا مخصوصا بعد تحولات ناشی از بیداری اسلامی و صلح عبری-عربی میباشد زیرا تحولات سال 2011 و 2020 با تغییر موازنه قدرت منطقهای، محیط راهبردی و چشمانداز ترتیبات ژئوپلیتیکی غرب آسیا را متحول کرده است. در همین راستا سوال اصلی تحقیق به این شکل مطرح میشود که الگوی رفتاری جمهوری اسلامی ایران در قبال امارات متحده عربی در منطقه غرب آسیا چگونه بوده است؟ با استفاده از مفهوم ژئوپلینومیک استدلال میشود که الگوی رفتاری تهران برای حفظ توازن قوا در غرب آسیا، گسترش رابطه اقتصادی و تجاری با امارات میباشد؛ البته نگرانیهای ژئوپلینومی همانند اختلاف ارضی بر سر جزایر سهگانه، عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی به همراه توافقنامه و تبادل اطلاعاتی-نظامی و تضعیف محور مقاومت و همکاری نزدیک امارات با دولتهای عربی-غربی سبب افزایش تنشها در غرب آسیا خصوصا میان ایران و امارات شده است. این مهم را بر اساس رویکرد توصیفی-تحلیلی با استفاده از روش روندپژوهی و نمونه پژوهی بهعنوان روشهای پژوهش کیفی انجام میدهیم که در جمعآوری اطلاعات از منابع اسنادی-کتابخانهای و تارنماهای معتبر فضای مجازی استفاده شده است.
احمدی، وحیده(1402). نقش دیپلماسی پنهان اسرائیل در مناسبات منطقهای: مطالعه موردی توافق ابراهیم. فصلنامه علمی مطالعات خاورمیانه، 30(2).
اسماعیلی، محمد مهدی، و همکاران( 1402). تبیین مناسبات امنیتی حاکم بر روابط امارات و رژیم صهیونیستی. نشریه علمی سیاست دفاعی، 32(124).
امیری اختیاری، رضا(1400). دیپلماسی صلح عبری-عربی و امنیت ملی ج.ا.ایران. فصلنامه علمی مطالعات خاورمیانه، 28(4).
امیری، مهدی، و فلاحی، احسان(1401). ژئوپلینومی روابط ایران با جمهوری آذربایجان و ارمنستان. مطالعات اوراسیای مرکزی، 15(2).
دهقانیان، مجید، و همکاران(1400). تبیین پیامدهای رابطه اسرائیل و امارات بر امنیت منطقهای ایران. دو فصلنامه علمی مطالعات دفاع مقدس و نبردهای معاصر، 4(6).
رستمی، محسن؛ محمدی، محمد رضا، و رعنایی، احسان(1399). تحلیل سیاست خارجی امارات متحده در قبال ایران در چارچوب نظری حصار استراتژیک. فصلنامه دانش تفسیر سیاسی، 2(5).
صافی، سعید(1400). بررسی و تحلیل مهمترین علل ثبات سیاسی و عدم وجود اعتراضات دموکراسیخواهانه در امارات. فصلنامه علمی مطالعات خاورمیانه، 29(1).
عباسی، ابراهیم، و خسروی، مصطفی(1398). مناسبات ج.ا.ایران و امارات: همکاری اقتصادی و واگرایی سیاسی(1990-2020). فصلنامه روابط خارجی، 11(41).
عزیزیان، امید، و همکاران (1402). استراتژی سیاست خارجی محمد بن زاید؛ تهدیدات، ظرفیتها و الزامات امنیتی ایران. فصلنامه پژوهشهای روابط بینالملل، 13(1).
یگانه صالحی، مهرداد، و رئیسینژاد، آرش(1402). اتحاد آنکارا-باکو در جنگ دوم قره باغ و تاثیر آن بر امنیت ملی ایران. فصلنامه سیاست خارجی، 37(2).
Al-Mazrouei, N.S. (2015). Disputed Islands between UAE and Iran: Abu Musa, Greater Tunb, and Lesser Tunb in the Strait of Hormuz. Kingdom of Saudi Arabia: Gulf Research Centre Cambridge. Retrieved from https:// www.files.ethz.ch/isn/194095/GRM_Noura_paper__30-09-15_new_7634. Pdf.
Alterman, J.B. (2010). Iraq and the gulf states—The balance of fear. Regional influences on Iraq. Retrieved from scopus.com.
Arian, H. (2017). The weapon of oil. Radio-Farda. Retrieved from https://www. radiofarda.com.
Gambrel, J. (2021, November 17). American official: US ‘fully committed’ to F-35 sale to UAE. Defense News. https://www. defensenews.com/air/2021/11/16/American-official us-fully committed- to-f-35-sale-to-uae.
Henderson, S. (2008). The Persian Gulf’s ‘Occupied Territory’: The Three-Island dispute. [online] The Washington Institute. Retrieved from: https://www.was hingtoninstitute.org.
Stockholm International Peace Research Institute. (2021). The SIPRI Top 100 arms producing and military services companies, 2020 | SIPRI (Nomor December). https://www.sipri.org/
Triantama, Febry. (2023). UNITED ARAB EMIRATES - ISRAEL RAPPROCHEMENT: A RATIONAL CHOICE OF EMIRATIS. Journal of International Studies, 19(1), https://doi.org/10.32890/ jis2023.19.1.7.
رضاپور,دانیال و منعم,روح الله . (1403). الگوی رفتاری جمهوری اسلامی ایران در قبال امارات متحده عربی در منطقه غرب آسیا. مطالعات خاورمیانه, 31(2), 155-176.
MLA
رضاپور,دانیال , و منعم,روح الله . "الگوی رفتاری جمهوری اسلامی ایران در قبال امارات متحده عربی در منطقه غرب آسیا", مطالعات خاورمیانه, 31, 2, 1403, 155-176.
HARVARD
رضاپور دانیال, منعم روح الله. (1403). 'الگوی رفتاری جمهوری اسلامی ایران در قبال امارات متحده عربی در منطقه غرب آسیا', مطالعات خاورمیانه, 31(2), pp. 155-176.
CHICAGO
دانیال رضاپور و روح الله منعم, "الگوی رفتاری جمهوری اسلامی ایران در قبال امارات متحده عربی در منطقه غرب آسیا," مطالعات خاورمیانه, 31 2 (1403): 155-176,
VANCOUVER
رضاپور دانیال, منعم روح الله. الگوی رفتاری جمهوری اسلامی ایران در قبال امارات متحده عربی در منطقه غرب آسیا. مطالعات خاورمیانه. 1403;31(2):155-176.