مطالعات خاورمیانه

مطالعات خاورمیانه

طراحی مدل دیپلماسی شبکه‌ای هوشمند با تأکید بر اقلیم کردستان عراق

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
فردین مصطفایی 1
طاهر روشندل اربطانی 2
کارزان محمداحمد 3
1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت رسانه، پردیس بین‏المللی ارس، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 استاد، گروه مدیریت رسانه و ارتباطات کسب ‌و کار، دانشکده مدیریت کسب ‌و کار، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 استادیار گروه رسانه، دانشگاه پلی تکنیک سلیمانیه، عراق
چکیده
در شرایط کنونی دیپلماسی کشورها و مناسبات بین‌المللی تحت تأثیر و تعامل تحولات شگرف در عرصه ارتباطات قرار گرفته است. هم‌ اینک فناوری‌های نوین ارتباطات و اطلاعات، گستره دیپلماسی و سیاست خارجی را به تحریریه رسانه‌ها از جمله: رسانه‌های دیجیتالی و شبکه‌های اجتماعی، روزنامه‌ها، تلویزیون‌ها و رادیوهای جهانی کشانده‌اند؛ فضایی که در آن تحولات بین‌المللی، روابط بین فرهنگی، پیشبرد سیاست خارجی و دیپلماسی بیش ‌از پیش به میزان تأثیرگذاری سیاست‌گذاری جامع رسانه‌ای-شبکه‌ای، تاکتیک‌های خبری و تولید محتوای حرفه­ای ارتباط دارد. امروزه «دیپلماسی نوین» به‌عنوان یکی از شاخه‌های اصلی دستگاه‌های دیپلماسی و عامل تعیین‌کننده در ارتباطات بین‌المللی پدیدار شده و تأثیرات مهمی در پیشبرد اهداف کشورها، تقویت قدرت نرم و تحولات جهانی دارد. لذا این سوال مطرح است که دولت­ها برای حضور مؤثر در مناسبات منطقه‌ای و جهانی، افزایش سطح پرستیژ بین­المللی و قدرت نرم خود، نیازمند چه الگوها و استراتژی‌هایی در حوزه دیپلماسی نوین می­باشند؟ الزامات سیاست‌گذاری و تدوین استراتژی در این حوزه چیست؟ در این راستا این پژوهش که با روش تئوری داده بنیاد تدوین‌ شده، ضمن بسط مبانی تئوریک،  «مدل هوشمند و جامع دیپلماسی شبکه‌ای» را به‌ مثابه دیپلماسی نوین و تأثیرگذار بر افکار عمومی ملت‌ها و مناسبات بین‌المللی (نمونه موردی: اقلیم کردستان عراق) پیشنهاد می نماید
کلیدواژه‌ها
شبکه‌های اجتماعی
رسانه
قدرت نرم
دیپلماسی شبکه‌ای
کردستان عراق
  • استراس، آنسلم، و کوربین، ژولیت(1390). اصول روش تحقیق کیفی. مترجم بیوک محمدی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
  • ببران، صدیقه، و پوررشیدی، هاتف(1390). بررسی دیپلماسی رسانه‌ای ایران در افغانستان پس از سقوط طالبان. فصلنامه مطالعات خاورمیانه، 18(1)، 122-97.
  • جی.پی. سینگ، و جیمز‌ان، رزناو(1395). فناوری اطلاعات و سیاست جهانی: تغییر گستره قدرت و حاکمیت. ترجمه احمد سلطانی­نژاد. تهران: دانشگاه امام صادق.
  • عاملی، حامد؛ مظفری، افشانه، و خرازی­آذر، رها(1396). دیپلماسی شبکه­ای به مثابه دیپلماسی آینده: نقش تکنولوژی‌های نوین رسانه‌ای در دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه راهبرد فرهنگی اجتماعی، 6(22)، 176- 153.
  • خرازی­آذر، رها(1387). سایبر دیپلماسی در عصر تکنولوژی­های اطلاعات و ارتباطات در مجموعه مقالات قدرت سایبر. تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام.
  • میرحیدر، دُرّه؛ غلامی، بهادر، و میراحمدی، فاطمه‌سادات(1392).  تحلیل انتقادی نقشه‌های قومیت در ایران. فصلنامه ژئوپلیتیک، 9(31)، 30- 1.
  • زیباکلام، صادق، و طهماسبی نوذر، خلیل(1395). مسائل اقلیم کردستان عراق؛ منابع و موانع استقلال. فصلنامه مطالعات خاورمیانه، 23(4)، 90-69.
  • سلیمانی، ندا؛ مصطفایی، فردین، و صدر، محسن(1396). تحلیلی بر استراتژی­ها و تاکتیک­های دیپلماسی رسانه­ای در روابط­ بین­الملل. تهران: نشردانشگاهی.
  • سمیعی اصفهانی، علیرضا، و فتحی مظفری، عبدالرضا(1391). نقش و جایگاه قدرت نرم در دیپلماسی فرهنگی ج.ا. ایران. فصلنامه مطالعات خاورمیانه، 19(3)، 176-145.
  • حافظ‌نیا، محمدرضا(1395). تاثیر خودگردانی کردهای عراق بر کشورهای همسایه. فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، 4(85)، 36-5.
  • قوام، عبدالعلی(1378). از دیپلماسی مدرن به دیپلماسی رسانه­ای. پژوهش حقوق و سیاست.
  • خواجه­ئیان، داتیس(1398). مدیریت شبکه­های اجتماعی و کسب ­و ­کارهای پلتفرمی. تهران: ادیبان روز.
  •  کاستلز، مانوئل(1380). عصر اطلاعات؛ ظهور جامعه شبکه­ای (جلد اول). ترجمه احد علیقلیان و افشین خاکباز. تهران: طرح نو.
  • کاستلز، مانوئل(1384). عصر اطلاعات؛ قدرت و هویت (جلد دوم). ترجمه حسین چاوشیان. تهران: طرح نو.
  • گیلبو ا، ایتان(1388). ارتباطات جهانی و سیاست خارجی. ترجمه حسام­الدین آشنا و محمدصادق اسماعیلی. تهران: دانشگاه امام صادق(ع).
  • موسوی، سیدمحمدعلی، و اصغری­راد، جواد(1388). بخش فارسی صدای آمریکا: توفیق یا شکست رسانه تلویزیونی در دیپلماسی عمومی. فصلنامه تحقیقات فرهنگی، 7، 165-153.
  • نای، جوزف(1382). کاربرد قدرت نرم. ترجمه سید رضا میرطاهر. تهران: قومس.
  • نای، جوزف(1387). قدرت نرم. سید محسن روحانی و مهدی ذوالفقاری. تهران: انتشارات دانشگاه.
  • Latour, B. (2013). An Enquiry into Modes of Existence; An Anthropology, Publisher: Harvard University Press.
  • Latour, B. (2020). Reassembling the Social: An Introduction to Actor-Network Theoryو Publisher: Harvard University Press.
  • Livingston, J. and Boyd, J. (2010) Correlates and Consequences of Internalized Stigma for People Living with Mental Illness: A Systematic Review and Meta-Analysis. Social Science and Medicine, 71, 2150-2161.
  • Michael W. Manulak (2019), From Club to Network Diplomacy, The Elliott School of International Affairs,The Washington Quarterly, 10.
  • Nye, j.s, 1990, The Changing of Word Power, Political Science Quarterly. VOL 105, No 2: 176-197.
  • Nye, j.s, 2004, Soft Power: The Means to Success in Word Politics. New York: Public Affairs.
  • Elysehuang (2020), Facebook Not State book: Defining SNS Diplomacy with Four Modesof Online Diplomatic Participation, International Journal of Communication,17.
  • SejungPark, DahoonChung, Han WooPark (2019), Analytical framework for evaluating digital diplomacy using network analysis and topic modeling: Comparing South Korea and Japan, Information Processing & Management.
  • Chris Chao Su, Ngai Keung Chan (2017), Predicting social capital on Facebook: The implications of use intensity, perceived content desirability, and Facebook-enabled communication practices, Computers in Human Behavior, Volume 72, July 2017, Pages 259-268.
  • 10-Ellison, N., C. Steinfield, and C. Lampe, (2006) “Connection Strategies: Social
  • 11-Strauss, Anselm; Corbin, Juliet (2011). Principles of qualitative research method. Translator Buick Mohammadi. Tehran: Institute of Humanities and Cultural Studies. (in Persian).