1
استادیار، گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
2
کارشناسی ارشد، گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
چکیده
تغییرات اجتماعی همواره نقش مهمی در تحولات هنری یک کشور ایفا میکنند. این تغییرات میتوانند تأثیرات گستردهای بر هنرمندان داشته باشند و آنها را به سمت ایجاد اثرات جدید و نوآورانه هدایت کنند. هنرهای معاصر، بهعنوان یکی از موارد اصلی تأثیرگذار در ارتباط با فرهنگ و جامعه، نقش زیادی در بازنمایی و تفسیر تغییرات اجتماعی دارند. این مقاله، با هدف شناخت تأثیرات تغییرات اجتماعی در دو دهه اخیر در هنرهای معاصر کشور عراق بر اساس نظریه گی روشه (۱۹۹۴) جامعهشناس و نظریهپرداز حال حاضر مورد بررسی قرار گرفته است. روشه تغییر اجتماعی را بهعنوان یک پدیده قابل مشاهده در یک محدوده زمانی و مکانی خاص تعریف میکند. این نظریه بر اهمیت ساختار و وظایف سازمانهای اجتماعی برای تغییرات اجتماعی تأکید دارد. روشه بهعنوان یک فرایند سهگانه برای شکلگیری تغییر اجتماعی، عوامل، شرایط و کارگزاران تغییر را مورد بررسی قرار میدهد. پرسشهای این تحقیق ۱. تغییرات اجتماعی در عراق از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۲۳ چگونه بر هنرهای معاصر این کشور تأثیرگذار بودهاند؟ ۲. تحولات چه نقشی بر کنش هنرمندان عراق در تغییر شکلهای هنر معاصر داشتهاند؟ نتایج پژوهش نشان میدهد که تغییر و تحولات باعث شده تا آثار آنها دارای تغییرات جدی در مفاهیم، فرم، محتوا و موضوعات خود شوند. هنر معاصر عراق در دو دهه اخیر و از سال ۲۰۰۳ تا سال ۲۰۲۳، تجلیگر تحولات عمیق اجتماعی و سیاسی در تاریخ این کشور است. روش پژوهش، تطبیقی از مجموعه روشهای کیفی و شیوه گردآوری اطلاعات کتابخانهای است
حسینی، سیدسعید، و مریدی، محمدرضا(1397). مطالعه تطبیقی هنر ایران و ترکیه در بستر تحولات اجتماعی دوران مدرن. نشریه علمی پژوهشی نامه هنرهای تجسمی و کاربردی، 11(21)، 101-120.
doi: 10.30480/vaa.2018.676
حیدری، طاهره(۱۴۰۳). بررسی بازتاب تاریخ سیاسی معاصر عراق در آثار میسلون هادی با تکیه بر نقد جامعهشناسی پدیدآورنده. در همایش ملی ادبیات مقاومت. مجموعه مقالات نخستین همایش ملی ادبیات مقاومت.
خدایی، زهرا(۱۳۹۰). چالشهای دموکراسیسازی در عراق پس از صدام. مطالعات خاورمیانه، ۱۸(۴), ۳۵-۵۸.
روشه، گی(۱۳۹۹). تغییرات اجتماعی. ترجمه منصور وثوقی. تهران: نشر نی، چاپ بیست و هشتم.
ریحانی، جاسم(۱۳۹۲). درآمدی بر شناخت تحولات سیاسی عراق؛ انتفاضه مردم در نوامبر ۱۹۵۲. مطالعات خاورمیانه، ۲۰(۴), ۱۲۵-۱۳۹.
سلامی، محمد(۱۳۹۰). تعارضات و منابع تنش در مناسبات ایران و عراق پس از صدام. مطالعات خاورمیانه، ۱۸(۱).
شریفیان، شکیبا. هنر معاصر عراق، وارث تاریخی پرتنش؛ ایدئولوژی، دیاسپورا، هویت عراقی. وبسایت شکیبا شریفیان. http://www.academyhonar.com/authors/45
کلاه کج، منصور(1400). تأثیر تغییرات اجتماعی بر یکصد سال گرافیک معاصر ایران ( براساس نظریه تغییر اجتماعی، گی روشه. نگارینه هنر اسلامی، 8(21), 98-111. doi:10.22077/nia.2021.4333.1464
محمدی، آرزو(۱۳۹۷). ژئوپلیتیک خاورمیانه: تاریخچه، تفاوتها و تنشها. فصلنامه مطالعات جهان اسلام، ۸ (۲)، ۱۱۵.
Abdul-Hamid al-Ani, M. (2019). The Emergence of Nationalist Thought and Artistic Expression in Modern Iraq. Journal of Middle Eastern Studies, 35(2), 245-261.
Al-Sadoun, M. (2014). Contemporary Arab Art from a Global Perspective. Journal of Art and Design, 1(1), 117-123.
Alwan, Ala. (2014). Continuing progress in the priority health areas: actions for Member States and WHO. EMHJ-Eastern Mediterranean Health Journal, 20 (11), 679 - 680. World Health Organization, Regional Office for the Eastern Mediterranean. https://iris.who.int/handle/10665/255384
Jabra, I. J. (1986). The Grass Roots of Iraqi Art. London: Wasit Graphic and Publishing
Khalil, A. (2019). Ethnic and sectarian conflicts in Iraq: A complex tapestry. International Journal of Middle East Studies, 51(2), 241-257Incomplete