مطالعات خاورمیانه

مطالعات خاورمیانه

تحلیلی بر سیاست خاورمیانه ای چین: از مبانی نظری تا کارآمدی عملی در چارچوب دیپلماسی کشور بزرگ با ویژگی های چینی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشکده روابط بین الملل و امورعمومی، دانشگاه مطالعات بین المللی شانگهای ، شانگهای، چین
چکیده
این پژوهش به تحلیل تحول سیاست خاورمیانه‌ای چین در چارچوب دیپلماسی کشور بزرگ با ویژگی‌های چینی می‌پردازد. هدف اصلی این مطالعه، بررسی چگونگی تغییر رویکرد چین از یک بازیگر نسبتاً منفعل به یک قدرت فعال و تاثیرگذار در خاورمیانه و تحلیل کارآمدی عملی این سیاست‌ در تامین منافع ملی چین است. ضرورت انجام این پژوهش از آنجا ناشی می‌شود که با کاهش تدریجی حضور آمریکا در منطقه، خلأ قدرت ناشی از بی‌ثباتی‌های پس از بهار عربی، و نیاز روزافزون کشورهای خاورمیانه به متنوع‌سازی شرکای استراتژیک خود، زمینه برای نقش‌آفرینی بیشتر چین فراهم شده است. سؤال اصلی پژوهش این است که دیپلماسی کشور بزرگ با ویژگی‌های چینی چه تاثیری بر سیاست خاورمیانه‌ای چین گذاشته و این کشور در راستای اهداف خود در منطقه به چه دستاوردهایی دست یافته است؟ این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی نشان می‌دهد که سیاست خاورمیانه‌ای چین بر اصولی همچون احترام متقابل و عدم مداخله در امور داخلی، مشارکت فعال در حل بحران‌های منطقه‌ای و پیشبرد صلح از طریق توسعه استوار است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که چین در چارچوب این دیپلماسی توانسته است به دستاوردهای قابل توجهی دست یابد، از جمله: ایجاد روابط مشارکتی در سطوح مختلف با کشورهای منطقه، تنوع‌بخشی به همکاری‌های اقتصادی فراتر از تجارت صرف، و گسترش همکاری‌های امنیتی دوجانبه و چندجانبه در حوزه امنیت غیر سنتی. با این حال، رویکرد محتاطانه چین در مشارکت در بحران‌های منطقه، محدودیت‌هایی را در تاثیرگذاری عمیق این کشور بر معادلات امنیتی خاورمیانه ایجاد کرده است.
کلیدواژه‌ها