مطالعات خاورمیانه

مطالعات خاورمیانه

حکومت باز و ارتقاء حکمرانی در کشورهای غیردموکراتیک مطالعه موردی قطر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اندیشه سیاسی در دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد
3 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد
چکیده
بهبود کیفیت حکمرانی در کشورهای غیردموکراتیک یکی از مسائل و در عین حال پارادوکس‌های موجود در نظریات سیاسی است، لیکن این امر در واقعیت نظام‌های سیاسی ظهور یافته است و در سال‌های اخیر با کاربرد شاخص حکومت باز کشورهایی توانسته‌اند ضمن حفظ ماهیت غیردموکراتیک خود، کیفیت حکمرانی مطلوبی برای شهروندان خود ارائه نمایند. قطر از جمله این کشورهاست که علیرغم رتبه بسیار نازل 173 در نظام‌های دموکراتیک، در کیفیت حکمرانی رتبه قابل تأمل 62 را در سال 2022 به‌دست آورده است. هدف پژوهش بررسی تأثیر شاخص حکومت باز بر متغیرهای عملکرد حکومتی است و این سؤال مطرح شده است که وضعیت حکومت باز در قطر چه تأثیری بر وجوه حکمرانی داشته است؟ روش پژوهش روند پژوهی است و از تکنیک سری زمانی استفاده شده است. نتایج بررسی حاکی از آن است که هرچند شاخص دموکراسی و پاسخگویی حکومت طی بازه 2004 الی 2022 در قطر نزول نموده است، لیکن قطر از طریق بهبود شاخص حکومت باز که متغیر تأثیرگذار بر متغیرهای عملکردی حکومت (مشارکت الکترونیک، اثربخشی حکومت، شفافیت و رضایت از زندگی) شناسایی شده، توانسته است شیوه حکمرانی خود را ارتقاء دهد. براین‌اساس فرایند اجرایی حکومت باز در قطر حاکی از آن است که حکومت باز می‌تواند سازوکاری مؤثر برای تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد و خدمات باشد؛ راهی برای محافظت در برابر فساد و ارتقاء نحوه زیست شهروندان و مسیری برای ایجاد ارزش عمومی و اعتماد به حکومت.
کلیدواژه‌ها