مطالعات خاورمیانه

مطالعات خاورمیانه

تغییر الگوی تهدیدات امنیتی در پاکستان: از تداخل تهدید تا فرسایش اقتدار دولت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
مرکز مطالعات و بررسی‌های استراتژیک خاورمیانه
چکیده
تحولات امنیتی پاکستان در سال‌های اخیر نشان از تغییر بنیادین در الگوی تهدید و فرسایش تدریجی اقتدار دولت مرکزی دارد. هم‌زمانی عملیات گروه‌های تروریستی، تجزیه‌طلب و فراملی در مناطق مرزی و شهری، بیانگر شکل‌گیری نوعی هم‌افزایی ناهمگون میان بازیگران ناهم‌سویه است که با وجود تفاوت ایدئولوژیک، در عمل به تضعیف دولت منجر شده‌اند. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از چارچوب نظری «هم‌افزایی فرسایشی ناهمگون» و رویکرد تحلیل کیفی ـ توصیفی، به بررسی سازوکارهای این الگوی نوظهور در پاکستان می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که شبکه‌های تهدید، از طریق پراکندگی جغرافیایی، هم‌زمانی عملیات و هدف‌گیری زیرساخت‌های حیاتی به‌ویژه پروژه‌های مرتبط با کریدور اقتصادی چین–پاکستان موجب تحمیل هزینه‌های امنیتی، کاهش سرمایه‌گذاری خارجی و افت مشروعیت دولت شده‌اند. بر اساس تحلیل داده‌های میدانی و گزارش‌های رسمی (۲۰۲۳–۲۰۲۵)، این الگو نه‌تنها بیانگر دگرگونی در ماهیت تهدیدات امنیتی پاکستان است، بلکه نشان‌دهنده ظهور معماری جدید ناامنی در جنوب آسیا است که مرز میان تهدید داخلی و رقابت منطقه‌ای را به چالش می‌کشد.
کلیدواژه‌ها