مطالعات خاورمیانه

مطالعات خاورمیانه

نقش هنر در اعتراضات سیاسی خاورمیانه مطالعه موردی؛ هنر اعتراضی در پیش و پس از بهار عربی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
گروه نقاشی، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
چکیده
هنر کارکردی انتقادی و اعتراضی دارد؛ مگر مواردی که در سایه نظام‌های اقتدارگرا قرار گیرد. اعتراضات سیاسی این فرصت را به هنرمند می‌دهد که به بارزترین شکل ممکن انتقاد و اعتراض خود را بیان کند. بهار عربی این فرصت را به هنر در خاورمیانه داد تا به وضعیت موجود اعتراض کند. مسئله اصلی پژوهش پیش‌رو شناخت نقش هنر در اعتراضات موسوم به بهار عربی است. لذا سوال اصلی بیان می‌داد که چگونه تفاوتی میان هنر مقاومت در دوره پیش از بهار عربی با هنر اعتراضی در دوره پس از بهار عربی وجود دارد؟ پژوهش پیش‌رو با جمع‌آوری منابع اسنادی ـ کتابخانه‌ای و به شیوه توصیفی ـ تحلیلی به این سوال پاسخ می-دهد. پاسخ به سوال اصلی ذیل چارچوب مفهومی سیاست تصویر و فرهنگ بصری انجام می‌شود.
یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که هنر مقاومت در پیش از بهار عربی پنهان و محدود به فضای خصوصی، منتقد نمادهای ایدئولوژیک ـ سنتی و بیانی فردی داشت. در حالی که پس از بهار عربی و تحت تأثیر این اعتراضات از تصویر دیکتاتور به سوی تصاویر شهروندان چرخیده، در فضای شهری و فضای دیجیتال انتشار یافته و به طور گسترده دیده می‌شود و پیچیده و چندوجهی است و از روایت‌های صفر و صد (باینری) فراتر رفته است
کلیدواژه‌ها