مطالعات خاورمیانه

مطالعات خاورمیانه

دولت‌های نمایشی و سیاستِ پسااقتدارگرا؛ تحلیل زیبایی‌شناسی قدرت در عربستان، امارات و قطر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
چکیده
در دهه‌های اخیر، تحولات ارتباطی و گسترش رسانه‌های تصویری، سیاست را در بسیاری از دولت‌های غیرلیبرال، به‌ویژه در کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، از ساحت تصمیم‌سازی عقلانی به قلمرو نمایش، آیین و صحنه‌پردازی زیبایی‌شناختی سوق داده‌اند. در این مقاله، با تمرکز بر سه کشور عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر، نشان داده شده است که سیاست‌ورزی در این دولت‌ها نه‌تنها در نهادهای رسمی، بلکه در هیئت ظاهری رهبران، مناسک عمومی، معماری شهری و تصویرسازی‌های رسانه‌ای بازتولید می‌شود. این تحلیل، با اتکا به نظریه‌های سیاست به‌مثابه نمایش، تئاتری شدن قدرت، و زیبایی‌شناسی حکمرانی، تبیین می‌کند که چگونه اقتدار سیاسی از طریق فرم‌های نمادین و تجربیات حسی تثبیت می‌گردد. یافته‌ها حاکی از آن‌ است که دولت‌های مزبور با بهره‌گیری از ابزارهایی چون مراسم سلطنتی، رویدادهای جهانی، نمایشگاه‌های بین‌المللی، و برندسازی تصویری رهبران، نوعی نظم پسااقتدارگرا را به تصویر می‌کشند که در آن مشروعیت از مسیر صحنه و نمایش حاصل می‌شود. این مقاله می‌کوشد نشان دهد که در عصر رسانه‌محور، سیاست بدون تحلیل فرم، بدن و مناسک، درک‌ناشدنی خواهد بود.
کلیدواژه‌ها