مطالعات خاورمیانه

مطالعات خاورمیانه

نقش نهادها در توسعه اقتصادی ایران و عربستان: مدل نظری فرانسیس فوکویاما

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانش آموخته دکتری علوم سیاسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی
چکیده
کشورهایی در جهان سوم توانستند پیشرفت کنند که به تدوین راهبرد و خط مشی ویژه‌ای همت گماشته-اند. موفقیت بیشتر از آن کشورهایی بوده است که در تدوین این راهبردها و تصمیم‌سازی مهم در باب این موضوع متکی به مشارکت مردم بوده‌اند و زمینه را برای نقش‌آفرینی اعضای جامعه به عنوان افراد مسئول و آگاه فراهم ساخته‌اند. این مقاله با استفاده از چارچوب نظری فرانسیس فوکویاما سعی بر آن دارد به مطالعه وضعیت توسعه ایران نسبت به عربستان قبل و بعد از انقلاب اسلامی بپردازد. ایران و عربستان از لحاظ جغرافیایی در یک منطقه قرار دارند و از لحاظ سیاسی هم تقریباً نزدیک به هم می‌باشند ولی آنچه در چند دهه اخیر مشاهده شده است این بوده که عربستان از لحاظ توسعه نسبت به ایران در وضعیت بهتری قرار گرفته است. این پژوهش، از نظر هدف توسعه‌ای و از نظر روش، نهادگرای تطبیقی است و داده‌های آن با روش کتابخانه‌ای، منابع به‌روز اینترنتی گردآوری و به نوعی تحلیل محتوای کیفی شده است. سوال این یادداشت این است که چرا دستاوردهای ایران نسبت به تلاش‌های چشمگیری که در دهه‌های گذشته داشته نسبت به عربستان کمتر بوده است؟ نتایج به دست آمده این است که عربستان با ایجاد یک نهاد قوی به نام دولت، بهینه‌سازی بروکراسی و ایجاد صحیح حاکمیت قانون توانسته است راه به سوی توسعه باز کند و نگاه متفاوتی نسبت به ایران به امر توسعه که یک امر همه جانبه است پیدا کند.
کلیدواژه‌ها