مطالعات خاورمیانه

مطالعات خاورمیانه

استراتژی چین در خاورمیانه در پرتو سند امنیت ملی 2025 (درس‌های آن برای ایران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشجوی دکتری علوم سیاسی گروه علوم سیاسی وروابط بین الملل دانشکده حقوق علوم سیاسی واحد علوم وتحقیقات
10.22034/mesj.2026.599570.1434
چکیده
پژوهش حاضر تحول منطق امنیت ملی چین در دوره شی جین‌پینگ و بازتاب آن در رفتار پکن در خاورمیانه را با تأکید ویژه بر دلالت‌های آن برای ایران بررسی می‌کند. پرسش اصلی این است که سند «امنیت ملی چین در عصر جدید» چه تحولاتی را در منطق استراتژیک امنیتی چین نشان می‌دهد و این تحولات چگونه در رویکرد این کشور نسبت به خاورمیانه و ایران بازتاب یافته‌اند. فرضیه پژوهش آن است که سند ۲۰۲۵ بیانگر گسستی کامل از گذشته نیست، بلکه صورت‌بندی منسجم‌تری از منطق امنیتی شکل‌گرفته در دوره شی جین‌پینگ ارائه می‌دهد. در این چارچوب، امنیت ملی نظامی به‌هم‌پیوسته است که در آن امنیت سیاسی و تداوم رهبری حزب کمونیست در اولویت قرار دارند و امنیت اقتصادی، فناوری، انرژی، زنجیره تأمین و محیط خارجی در خدمت ثبات سیاسی، مدیریت ریسک و نوسازی ملی قرار می‌گیرند.

روش پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل اسنادی و مطالعه موردی است. سند امنیت ملی چین منبع اولیه پژوهش است و منابع دانشگاهی، گزارش‌های اندیشکده‌ای و شواهد رفتاری به‌عنوان منابع تکمیلی به کار گرفته شده‌اند. نقش چین در توافق ایران و عربستان و رفتار پکن در بحران‌های اخیر منطقه برای سنجش حدود فعال‌گرایی چین بررسی می‌شوند. یافته‌ها نشان می‌دهد چین نه بازیگری منفعل و نه ضامن امنیتی منطقه است. هنگامی که بی‌ثباتی، امنیت انرژی و منافع اقتصادی چین را تهدید می‌کند، پکن به‌صورت گزینشی از ابزارهای دیپلماتیک و اقتصادی بهره می‌گیرد و در عین حال از تعهدات دفاعی الزام‌آور پرهیز می‌کند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

China’s Strategy in the Middle East in Light of the 2025 National Security Document (Lessons for Iran)

نویسنده English

Mohammadhossein salehi
PhD student in Political Science, Department of Political Science and International Relations, Faculty of Law, Political Science, Science and Research Branch
چکیده English

This study examines the transformation of China’s national security logic under Xi Jinping and its reflection in Beijing’s behavior in the Middle East, with particular emphasis on its implications for Iran. The central question is what changes the document China’s National Security in the New Era reveals in China’s strategic security logic and how these changes are reflected in its approach toward the Middle East and Iran. The study hypothesizes that the 2025 document does not represent a complete departure from the past; rather, it provides a more coherent formulation of a security logic developed under Xi Jinping. Within this framework, national security constitutes an interconnected system in which political security and the continuity of Communist Party leadership remain paramount, while economic, technological, energy, supply-chain, and external security contribute to political stability, risk management, and national modernization.

The study employs a qualitative method based on documentary analysis and case studies. China’s national security document serves as the primary source, supplemented by academic literature, think-tank reports, and behavioral evidence. China’s role in the Iran–Saudi Arabia agreement and Beijing’s conduct during recent regional crises are examined to assess the limits of Chinese activism. The findings indicate that China is neither a passive actor nor a regional security guarantor. When instability threatens its energy security and economic interests, Beijing selectively employs diplomatic and economic instruments while avoiding binding defense commitments.

کلیدواژه‌ها English

China
Middle East
active neutrality