مطالعات خاورمیانه

مطالعات خاورمیانه

خاورمیانه؛ محور تغییر در سیاست خارجی ژاپن؛ از دنباله روی تا استقلال

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
مهدی زیبائی
استادیار روابط بین الملل دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران
20.1001.1.15601986.1401.29.3.1.1
چکیده
پایان جنگ جهانی دوم و شکست ژاپن در جنگ نقطه عطفی در تاریخ این کشور محسوب می­شود. این واقعه نه تنها زمینه افول هژمون ژاپن به­عنوان یک قدرت بین­المللی را رقم زد بلکه زمینه­ساز تغییر سیاست خارجی این کشور از یک قدرت بزرگ به یک بازیگر دنباله­رو گردید. تاریخ ژاپن در دوره پسا جنگ جهانی دوم گویای تغییر جهت­گیری سیاست خارجی آن در مقاطع مختلف است که همگی آن­ها به نوعی به منطقه خاورمیانه ارتباط دارد. حال این سوال مطرح می­شود که چرا خاورمیانه به نقطه کانونی تغییر سیاست خارجی ژاپن تبدیل شده است؟ در این رابطه به نظر می­رسد وابستگی اقتصادی ژاپن به نفت منطقه در دوره پسا جنگ جهانی دوم تا به امروز موجب تاثیرپذیری سیاست خارجی این کشور از تحولات منطقه خاورمیانه بوده است. اگر امنیت و اقتصاد را دو پایه سیاست خارجی ژاپن در دوره پس از جنگ جهانی دوم بدانیم اولی به دلیل شکست ژاپن در جنگ مزبور از امریکا باعث دنباله­روی از آن گردید؛ اما در مورد اقتصاد، شرایط خاص داخلی ژاپن در دوره پسا جنگ از یک سو و تصمیمات دولتمردان امریکایی از سویی دیگر، زمینه­ساز سمت­گیری متفاوت ژاپن در طول پنج دهه اخیر بوده است. در این مقاله با توجه به هدف­گذاری سیاست داخلی کلان ژاپن برای نائل آمدن به پیشرفت­های اقتصادی در دوره پسا جنگ جهانی دوم و تاثیرگذاری آن بر رفتار این کشور در عرصه بین­الملل سعی بر آن است در چارچوب نظریه­های واقع­گرایی و لیبرالیسم نهادگرا به تحلیل تغییر سیاست خارجی ژاپن طی چند دهه گذشته در پرتو تحولات خاورمیانه پرداخته شود.
کلیدواژه‌ها
ژاپن
خاورمیانه
جنگ جهانی دوم
امریکا
دنباله روی

عنوان مقاله English

The Middle East; Hinge of change in Japan’s Foreign Policy From Band wagoning to Independence

نویسنده English

Mehdi Zibaei
Assistant Professor, Department of International Relations, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran
چکیده English

The end of WWII and defeating Japan was a turning point in its history. This incident not only paved the way for declining Japan’s hegemony as an international power but prepared the situation for changing foreign policy in Japan from a key power to a bandwagon. Examining the history of Japan after WWII shows the change in the foreign policy direction of this country at different times, all of which are somehow related to the Middle East region. Now the question arises, why should this region become the focal point of changing Japan's foreign policy? It seems that Japan's foreign policy has been influenced by its economic dependency on the oil of the region in the ensuing WWII. In other words, if we consider security and economy as the twin columns of Japan's foreign policy in the period after the Second World War, the former has brought about dependency on the United States due to its defeat in the mentioned war; but as for the former, economy, the specific internal conditions of the country in the post-war period, on the one hand, and the different and sometimes contradictory decisions of American statesmen, on the other hand, have been the basis for Japan's different orientation during the last five decades. This article, with regard to the targeting of Japan's macro domestic policy to achieve economic progress in the post-World War II and its implication on the behavior of Japan in the international milieu, it is tried to analyze the change of Japan’s foreign policy within the last decades in the light of Middle East events behind the realism and institutional liberalism lenses as the theoretical frameworks.

کلیدواژه‌ها English

Japan
Middle East
WWII
US
Bandwagoning

  1. 1- امانی، علیرضا و محمدرضا امانی (1401)، جستارهایی در سیاست خارجی و امنیت ملی ژاپن، تهران: انتشارات موسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین­المللی ابرار معاصر تهران.

    2- بابکان، محمدصادق و مجید تخت­روانچی (1397)، «تغییر مفهوم نقش ملی و اصول سیاست خارجی ژاپن: از یک دولت صلح‌طلب به یک دولت حافظ صلح»، فصلنامه علمی تحقیقات سیاسی و بین­المللی، 10(34): 75-51.

    3- بیزلی، ویلیام جی (1396)، ظهور ژاپن مدرن: نگاهی به مشروطه ژاپنی، ترجمه شهریار خواجیان، تهران: نشر ققنوس.

    4- حیدری، علی (1383)، «سیاست خارجی ژاپن در خاورمیانه و خلیج­‌فارس»، فصلنامه علمی مطالعات خاورمیانه، 11(2): 54-27.

    5- دان، تیم؛ استیو اسمیت و میلجا کورکی (1396)، نظریه­های روابط بین­الملل، ترجمه عبدالمجید سیفی و شهرزاد مفتوح، تهران: نشر میزان.

    6- شیرخانی، محمد علی و حامد مهاجرپور (1391)، «واقع­گرایی و نقش منابع انرژی در سیاست خارجی»، فصلنامه علمی تحقیقات سیاسی و بین­المللی، 13(4): 41-1.

    7- صالحی، جواد (1374)، «سیاست خارجی ژاپن در خلیج­فارس»، فصلنامه علمی مطالعات خاورمیانه، 2(4): 1076-1061.

    8- فرهادی، زینب (1398)، تحول در راهبرد دفاعی–امنیتی ژاپن: زمینه‌ها و پیامدها (2018-2001)، تهران: انتشارات موسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین­المللی ابرار معاصر تهران.

    9- فرهادی، زینب و بهاره سازمند (1397)، «تحول سیاست امنیتی ژاپن: از صلح­جویی منفعلانه به کنشگری فعالانه»، سیاست جهانی، 7(3): 181-153. doi: 10.22124/wp.2018.3232

    10- فرهادی، زینب؛ بهاره سازمند؛ سید مسعود موسوی شفائی و محسن اسلامی (1398)، «بازتعریف سیاست­های امنیتی ژاپن و پیامدهای ملی و بین­المللی آن»، پژوهش­های روابط بین­الملل، 9(1): 158-123.

    11- کونِی، کیوین (1400)، سیاست خارجی ژاپن از 1945، ترجمه علیرضا امانی، تهران: انتشارات موسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین­المللی ابرار معاصر تهران.

    12- گیلپین، رابرت؛ پل دارل و لئونارد سیبروک (1396)، مرزهای نو در اقتصاد سیاسی بین­الملل، ترجمه علیرضا طیب، تهران: انتشارات چاپخش.

    13- لاکمن، ریچارد (1400)، قدرت دولت­ها، ترجمه وحید موسوی داور، تهران: انتشارات شیرازه.

    • Amani Alireza & Amani Mohammadreza (2022). Essays in Foreign Policy and National Security, Tehran: Tehran International Studies and Research Institute Publications (In Persian).
    • Babakan, M. S., & Takht-Ravanchi, M. (2018). The Change of the Japan’s Concept of National Role and Foreign Policy Principles: From a Peaceful State to a Peacekeeping State, International Political Research Quarterly, 10(34), 51-75 (In Persian).
    • Badawi, Habib (2021). Aspects of Japan's Foreign Policy towards the Middle East, Japan up close, Retrieved on 21 October 2022 at https://japanupclose.web-japan.org/discussion /d20210915_1.html
    • Beasley, William G. (2017). The rise of modern Japan, Translated by Shahryar Khajavian, Tehran: Qoqnoos Publications (In Persian).
    • Choiruzzad, Shofwan Al Banna (2020). The confluence of the two seas The rise of the Indo-Pacific region and ASEAN Centrality, in Ceren Ergenç (ed.), ASEAN as a Method Reentering Processes and Institutions in Contemporary Southeast Asian Regionalism, New York: Routledge.
    • Cooney, Kevin (2021). Japan's Foreign Policy Since 1945, Translated by Alireza Amani, Tehran: Tehran International Studies and Research Institute Publications (In Persian).
    • Choudhury, Srabani Roy (2018). Japan and the Middle East: An Overview, Contemporary Review of the Middle East, 5(3): 181–198. DOI: 10.1177/2347798918776711
    • Dunne, Tim, Smith, Steve & Kurki Milja (2017), International Relations Theories: Discipline and Diversity, Tehran: Mizan Publications (In Persian).
    • Farhadi, Z. & Sazmand, B. (2018). The Evolution of Japan's Security Policy: From Pacifism to Proactive Pacifism. World Politics, 7(3), 153-181. doi: 10.22124/wp.2018.3232 (In Persian)
    • Farhadi, Z. (2019). Changing in Japan's Defense-Security Strategy: Contexts and Consequences (2001-2018), Tehran: Tehran International Studies and Research Institute Publications (In Persian).
    • Farhadi, Z., Sazmand, B., Shafaei, S. M. & Eslami, M. (2018). Redefining Japan's security policies and its national and international consequences, International Relations Researches, 9(1), 123-158 (In Persian).
    • Gilpin Robert, Darel E. Paul & Seabrooke, Leonard (2017). New Boarders in International Political Economics, Translated by Alireza Tayeb, Tehran: Chapakhsh Publications (In Persian).
    • Hatakeyama, Kyoko (2018). National security at the crossroads: security interdependence and Japan’s arms trade ban policy, in Mary M. McCarthy (ed.), Routledge Handbook of Japanese Foreign Policy, New York: Routledge.
    • Heydari, Ali (2004). Japan's foreign policy in the Persian Gulf and Middle East, Middle East Scientific Studies Quarterly, 2(11), 27-54 (In Persian).
    • Lachmann, Richard (2021). States and Power, Translated by Vahid Mousavi Daavar, Tehran: Shirazeh Publications (In Persian).
    • Miyagi, Yukiko (2011). Japan’s Middle East Security Policy: Rethinking Roles and Norms,
      Ortadoğu Etütleri, 3(1): 9-32.
    • Miyagi, Yukiko (2014). Japan and the Middle East after the Arab Spring, IDE ME Review, 1(1): 27-45
    • Salehi, Javad (2003). Japan's Foreign Policy in the Persian Gulf, Middle East Scientific Studies Quarterly, 2(4), 1061-1076 (In Persian).
    • Shirkhani, Mohammadali & MohajerPour, Haamed (2012). Realism and the Role of Energy Sources in Foreign Policy, International Political Research Quarterly, 4(13), 1-41 (In Persian).
    • Sieg, Linda (2018). Japan's Abe faces fresh headache over Iraq troop dispatch logs, Reuters, Retrieved on 21 October 2022 at https://www.reuters.com/article/us-japan-politics-idUSKCN1HC0CG
    • Tamaki, Nobuhiko (2020). Japan’s quest for a rules-based international order: The Japan-US alliance and the decline of US liberal hegemony, Contemporary Politics, 26(4): 384-401. DOI: 10.1080/13569775.2020.1777041
      1. The Middle East; Hinge of change in Japan’s Foreign Policy
      2. From Bandwagoning to Independence