مطالعات خاورمیانه

مطالعات خاورمیانه

فساد مالیاتی، رفاه عمومی و ثبات سیاسی: مطالعه موردی منطقه خاورمیانه عربی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
فاطمه محمدی 1
محمد حسین زارعی 2
مجید نجارزاده هنجنی 3
1 دانشجوی دکتری، گروه حقوق، حقوق عمومی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار، دانشکده حقوق عمومی و حقوق اقتصادی. دانشگاه شهید بهشتی
3 استادیار، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه علم و فرهنگ
چکیده
در ادبیات رایج در حوزه مطالعه فساد مالیاتی، شکل رایج فساد به صورت پنهان کاری مودیان از پرداخت مالیات و یا گریختن از پرداخت مالیات از طریق زد و بند با مقامات مسئول مالیاتی است. با این حال شکل مخرب ‏تری از فساد مالیاتی وجود دارد که از نوع فساد قانونی مالیاتی است. در این شکل از فساد مالیاتی گریختن از مالیات به صورتی نامشروع اما از طریق اعمال نفوذ در تصویب قوانین و اعمال معافیت‏ های مالیاتی نابرابرانه میان اقلیتی از صاحبان قدرت و ثروت در مقابل دیگر شهروندان می­باشد. ظاهرا این نوع فساد قانونی اما باطن آن کاملاً ضد روح و فلسفه قانون است. در کشورهای خاورمیانه مسئله مالیات به سبب رانتیر بودن ماهیت اغلب کشورهای منطقه وضعیتی پیچیده یافته است؛ در حالی که در رویکرد کنونی حکمرانی در همه نقاط جهان، مالیات به­ عنوان منبع اصلی تامین هزینه‏ های رفاهی شهروندان در حوزه های خاص (سوادآموزی، بهداشت عمومی، حمایت از آسیب‏ پذیران و تامین زیرساختی) در نظر گرفته شده است. درآمد سرشار نفتی در منطقه تلقی دیگری نسبت به مالیات و هزینه‏ های رفاهی و در نتیجه فساد مالیاتی ایجاد کرده است. کوشش کشورهای منطقه برای عبور از اقتصاد نفتی و رانتیریسم با الزاماتی در زمینه تعیین و اخذ مالیات، مقابله با فساد مالیاتی و تامین رفاه عمومی مواجه است که عدم مدیریت مطلوب آن احتمال بروز بی‏ ثباتی سیاسی در این کشورها را بیشینه خواهد کرد
کلیدواژه‌ها
فساد مالیاتی
ثبات سیاسی
رفاه عمومی
خاورمیانه عربی
شهروندی هیدروکربنی
دولت بازتقسیم ‏گر

عنوان مقاله English

tax cruption, public welfare and political stability:a case study the arab middle este region

نویسندگان English

fatemeh mohammadi 1
mohammad hossein zarei 2
majid najarzadeh hanjani 3
3 university
چکیده English

In the common literature in the field of tax corruption study, the most common form of corruption is in the form of taxpayers hiding from paying taxes or avoiding paying taxes through fighting with tax officials. However, there is a more destructive form of tax corruption, which is legal tax corruption. In this form of tax corruption, evading taxes in an illegitimate way, but through exerting influence on the approval of laws and applying tax exemptions, is Iran's war between a minority of people with power and wealth in front of the rest of the citizens. Apparently, this type of legal corruption, but inside it is completely against the spirit and philosophy of the law. In the Middle East countries, the tax issue has become a complicated situation due to the rentier nature of most of the countries in the region. While in the current approach to governance in all parts of the world, taxes are considered as the main source of providing welfare expenses for citizens in certain areas (education, public health, support for the vulnerable, and providing infrastructure), the rich oil income in the region is considered the other has created taxes and welfare expenses and as a result tax corruption. The efforts of the countries of the region to overcome the oil economy and rentierism are faced with requirements in the field of determining and collecting taxes, dealing with tax corruption and providing public welfare, which lack of proper management The possibility of political instability in this will maximize countries

کلیدواژه‌ها English

Tax Corruption
Political Stability
Public Welfare
Arab Middle East
Hydrocarbon Citizenship
Redistributive Government

  • اسکاچ پل، تدا (1382)، دولت رانتیر و اسلام شیعی در انقلاب ایران، ترجمه گروه مترجمان در: مجموعه مقالات انقلاب اسلامی از دیدگاه جامعه­شناسان غربی، تهران: مرکز بازشناسی اسلام و ایران.

    خسروی، غلامرضا (1390)، چشم‌انداز عراق آینده؛ بررسی روندهای داخلی و خارجی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

    صدیقی، لاربی (1391)، به سوی حکومت لیبرال در جهان عرب: از دموکراسی نان تا دموکراسی رای، در: جامعه مدنی و دموکراسی در خاورمیانه (منتخب مقالات)، ترجمه محمد تقی دلفروز، تهران: فرهنگ جاوید.

    عالم، عبدالرحمن (1373)، بنیادهای علم سیاست، تهران: نی.

    کریستال، جیل (1378)، نفت و سیاست در خلیج­فارس: حکومتگران و بازرگانان در قطر و کویت، تهران: موسسه مطالعات تاریخ معاصر.

    لوچانی، جاکومو (1391)، رانت نفتی، بحران مالی دولت و دموکراسی در خاورمیانه، در: جامعه مدنی و دموکراسی در خاورمیانه (منتخب مقالات)، ترجمه محمد تقی دلفروز، تهران: فرهنگ جاوید.

    • Burg, David F. (2004) A World History of Tax Rebellions: An Encyclopedia of Tax Rebels, Revolts, and Riots from Antiquity to the Present (London: Routledge)
    • Freer, Courtney (2018) No Taxation, No Representation? Political Opposition in Rentier States and the Origins of Muslim Brotherhood Movements in the Gulf, in: Rentier Islamism: The Influence of the Muslim Brotherhood in Gulf Monarchies (Oxford: Oxford University Press)
    • Garaibeh, Hesham (1987) Government Income Sources and the Development of the Taxation System: The Case of Jordan, Egypt and Kuwait, in: The Rentier State, Edited by Hazem Beblawi, Giacomo Luciani (London: Routledge)
    • Herb, Michael (2005) No Representation without Taxation? Rents, Development, and Democracy, Comparative Politics, Vol. 37, No. 3 (Apr., 2005), pp. 297-316 (
    • IMF (2023) Report for Selected Countries and Subjects, At: https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2020/October/weo-report
    • Ken Koyama and Jim Krane (2021) Energy security through FDI, Resources Policy, Volume 74, December, 102165
    • Louër, Laurence (2011) Behind the Failure of Bahrain's Uprising, European Union Institute for Security Studies, May, at: https://www.theislamicmonthly.com/behind-the-failure-of-bahrains-uprising/
    • Mazaheri, Nimah (2023) Hydrocarbon Citizens: How Oil Transformed People and Politics in the Middle East (New York, NY: Oxford University Press)
    • Mehlum, Halvor, Kalle Moene and Gry Østenstad (2016) Guest workers as a barrier to democratization in oil-rich countries, in: Oil States in the New Middle East: Uprisings and stability, Edited by Kjetil Selvik and Bjørn Olav Utvik (London and New York: Routledge)
    • Okruhlik, Gwenn (2016) Rethinking the politics of distributive states: Lessons from the Arab uprisings, in: Oil States in the New Middle East: Uprisings and stability, Edited by Kjetil Selvik and Bjørn Olav Utvik (London and New York: Routledge)
    • Schwarz, Rolf (2008) From Rentier State to Failed State: War and the De-Formation of the State in Iraq, Dans A contrario (Vol. 5) 102-113
    • Valeri, Marc (2011) The Qaboos-State under the Test of the ‘OMANI SPRING’: September 2011, at: https://www.sciencespo.fr/ceri/sites/sciencespo.fr.ceri/files/art_mv.pdf