مطالعات خاورمیانه

مطالعات خاورمیانه

جهانی شدن و تحول کارکرد دولت در عربستان سعودی (2022-2015)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مختار زیبایی 1
فرهاد دانش‌نیا 2
قدرت احمدیان 3
1 گروه روابط بین الملل دانشگاه رازی کرمانشاه
2 گروه روابط بین‌الملل دانشگاه رازی کرمانشاه
3 دانشیار روابط بین الملل، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
چکیده
جهانی شدن و در نتیجه آن تحولات رویکردی از سوی دولت‌ها جهت انطباق با شرایط نوین حاصل از این فرایند، انواع جدیدی از تعاملات، وابستگی متقابل، نقش­ آفرینی و کارکرد دولت را در عصر حاضر موجب شده است. تحولی که بررسی آن در عربستان سعودی با توجه به ساختار حاکمیتی اقتدارگرا با سیستم رانتی و بدون وجود جامعه مدنی فعال آن، نکات قابل تأملی را به ما ارائه می‌دهد. بر همین اساس مقاله پیش رو در صدد است تا تنزل جایگاه نفت در اقتصاد سیاسی جهانی و برآیند آن بر رابطه دولت و جامعه در عربستان سعودی را بررسی کند. سؤالی که مطرح می‌شود این است که تنزل جایگاه نفت در اقتصاد جهانی شده و فروکش نمودن درآمدهای نفتی عربستان سعودی، چه پیامدهایی بر رابطه دولت و جامعه در اقتصاد سیاسی این کشور بر جای گذاشته است؟ فرضیه پژوهش به این صورت طراحی شده که ساخت قدرت در عربستان سعودی در مواجهه با فشار ناشی از عدم امکان ادامه حیات اقتصاد سیاسی رانتی در عصر جهانی شدن، به سمت تغییر رویه و بازصورتبندی دولت به مدلی پسا رانتی به طور عام و دگردیسی رابطه دولت و جامعه به طور خاص پیش رفته است. نتایج این بررسی نشان می‌دهد دولت سعودی با اتخاذ سیاست‌ها و برنامه‌های کوتاه‌ مدت و بلند مدت از جمله طراحی چشم‌انداز 2030 در جهت انطباق اقتصاد سیاسی خود با الزامات کنش در فضای جدید جهانی گام برداشته تا بتواند تهدید کاهش جایگاه و قیمت نفت را به فرصتی برای نوسازی اقتصادی، سیاسی و اجتماعی خود تبدیل نماید. پژوهش حاضر در چارچوب رهیافت اقتصاد سیاسی سوزان استرنج و به روش اسنادی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و اینترنتی صورت گرفته است. 
کلیدواژه‌ها
اقتصاد سیاسی نفت
اقتصاد جهانی
رابطه دولت–جامعه
عربستان سعودی
رانتیریسم
پسا رانتیریسم

عنوان مقاله English

Globalization and transformation of the government function in Saudi Arabia (2015-2022)

نویسندگان English

Mokhtar Zibaee 1
Farhad daneshnia 2
Ghodrat Ahmadian 3
1 Department of International Relations, Razi University of Kermanshah
2 Department of International Relations, Razi University, Kermanshah
3 asd f
چکیده English

Globalization and as a result the changes in the approach of the governments to adapt to the new conditions resulting from this process have caused new types of interactions, interdependence, role-playing and functioning of the government in the current era. A development that the examination of in Saudi Arabia, considering the authoritarian governance structure with the rentier system and the absence of an active civil society, provides us with points to ponder. Based on this, the following article aims to examine the decline of oil's position in the global political economy and its effect on the relationship between the government and society in Saudi Arabia. The question that is raised is that the degradation of the position of oil in the globalized economy and the decline of Saudi Arabia's oil revenues have left what consequences on the relationship between the government and the society in the political economy of this country? The hypothesis of the research is designed in such a way that the construction of power in Saudi Arabia in the face of the pressure caused by the impossibility of continuing the life of the rentier political economy in the era of globalization, towards changing the procedure and reformulation of the government into a post-rentier model in general and the transformation of the relationship between the government and the society. Specifically, advanced. The results of this study show that by adopting short-term and long-term policies and plans, including the design of the 2030 vision, the Saudi government has taken steps to adapt its political economy to the requirements of action in the new global environment in order to turn the threat of the decline in the position and price of oil into an opportunity for modernization. to transform itself economically, politically and socially. The current research has been done in the framework of Suzanne Strang’s political economy approach, using documentary methods and using library and internet sources.

کلیدواژه‌ها English

Political Economy of Oil
Global Economy
State-Society Relationship
Saudi Arabia
Rentierism
Post-Rentierism

  • امیرپور رستمی، محمدحسن و محمدرضا دانش‌ شهرکی (1397)، «دولت رانتیر: آسیب‌­شناسی دولت‌های نفت ‌پایه»، دومین کنفرانس ملی پژوهش‌های نوین در مدیریت و حقوق، کازرون، https://civilica.com/doc/900630.

    ثانی جوشقانی، معصومه (1389)، «رهیافت اقتصاد سیاسی بین‌الملل و جایگاه انرژی در مناسبات ایران و ایالات متحده»، فصلنامه مطالعات خاورمیانه، دوره هفدهم، شماره دوم، 137-97.

    خانیکی، هادی (1392)، «جهانی شدن و ارتباطات؛ زمینه‌ها و چشم‌اندازهای نظری»، فصلنامه مطالعات راهبردی سیاستگ­ذاری عمومی، دوره دوم، شماره سیزدهم، 33-6.

    ساداتی میانگله، سیده زهرا (1395)، «تحلیلی بر جایگاه نفت در اقتصاد سیاسی خاورمیانه مطالعه موردی: نقش نفت در توسعه و توسعه نیافتگی عربستان»، همایش بین‌المللی علوم انسانی اسلامی، رشت.

    شالباف، محسن (1395)، «تغییر اهمیت راهبردی منابع نفتی و پیامدهای آن از نظر سیاست‌گذاری»، فصلنامه مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، سال ششم، شماره بیست و یکم، 241-250.

    قادری، طاهره و ساناز میرزایی (1392)، «بررسی نقش نفت در توسعه سیاسی: مطالعه تطبیقی ایران، مالزی، ترکیه و عربستان»، مجله جامعه­شناسی ایران، دوره چهاردهم، شماره یکم، 38-3.

    ونت، الکساندر (1400)، چرا دولت جهانی اجتناب‌ناپذیر است؟، ترجمه حسین سلیمی، تهران: انتشارات علمی.

    • Alessal, Noha, A. Shalhoob, Hebah and A. Almugarry, Haya (2022). Saudi Women’s Economic Empowerment in Light of Saudi Vision 2030: Perception, Challenges and Opportunities, Journal of Educational and Social Research,12(1), 316-334.
    • Al-sayed, Amna, AL-shammari, Faizah, Alshutayri, Areej, Aljojo, Nahla, Aldhahri, Eman, and Abouola, Omar (2022). The Smart City-Line in Saudi Arabia: Issue and Challenges. Postmodern Openings,13(1),15-37.
    • Bari, Raisul (2019). Socio-cultural Transformation of Saudi Arabia before and after Prince Mohammad bin Salman: An Analysis, International Journal of Applied Social Science, 6(7),1952-1956.
    • Blazque, Jorge and Pradhan, Shreekar (2021). Effects of Saudi Arabia’s economic reforms: Insights from a DSGE model, Economic Modelling, 10(95),145-169.
    • Blum, Ulrich and Zhong, Jiarui (2021). The Loss of Raw Material Criticality: Implications of the Collapse of Saudi Arabian Oil Exports, Inter economics, 6(56), 362–370.
    • El-Awady, Sally, Al-Mushayqih, Sarah and Al-Oudah, Ebtehal (2020). An analytical study of the determinants of foreign investment in Saudi Arabia "Saudi Vision 2030", Mission Statement Centre for Business & Economic Research (CBER),11(1), 9-16.
    • Goswami, Aparajita (2012). World Oil Market: Prices and Crises, https://www.e-ir.info.
    • Herschbach, Jannik (2021). Investments in the Beautiful Game – The Effect of Ownership Types on the Performance of European Football Clubs – An Empirical Analysis, A Work Project, presented as part of the requirements for the Award of a Master’s degree in Finance from the Nova School of Business and Economics, supervision of: Prof. Francisco Queiro
    • Jackson, Craig (2012). Have Oil Reserves in the Middle East Created Economic Modernization and Political Stagnation? https://www.e-ir.info.
    • Kettell, Steven (2014). Oil Crisis, https://www.britannica.com.
    • Doheim, Rahma, Alshimaa, A. Farag and Badawi, Samaa (2019). Smart city vision and practices across the Kingdom of Saudi Arabiada review, https://www.doi.org.
    • Mcpherson, Oliver (2021). Diversification, Khashoggi, and Saudi Arabia’s Public Investment Fund, Global Policy,12(2), 190-203.
    • Montgomery, Scott (2022). Oil price shocks have a long history, but today's‌ situation may be the most complex ever, https://theconversation.com.
    • Ozyavuz, Anais and Schmid, Dorothee (2015). Persistence and evolutions of the rentier state model in Gulf countries, http//www.fri.org.
    • Pustovitovskij, Andrej and Kremer, Jan-Frederik (2012). Structural Power and International Relations Analysis. Bochum: Institute for Development Research and Development Policy, http//www.development-research.org.
    • Rafique, Sadia and Manzoor, Khalid (2021). Muhammad Bin Salman’s Vision 2030: Strategy of the Kingdom in the Facade of Modernization, Journal of Political Studies, 28(2), 41–54.
    • Robertson, Roland (1994). Globalization or Glocalization? The Journal of International Communication, 1(1), 33-52.
    • Roll, Stephan (2019). A sovereign wealth fund for the Prince: economic reforms and power consolidation in Saudi Arabia, Provided in Cooperation with: Stiftung Wissenschaft und Politic (SWP), German Institute for International and Security Affairs, Berlin, https://www.econstor.eu
    • Saudi Arabia - Information and Communications Technology (2022). https://www.trade.gov.
    • Shihabi, Ali (2022). The Saudi Succession and The Sociocultural-Religious Reforms of Mohammed Bin Salman, A Hoover Institution Essay from The Caravan Notebook, http//www.hoover.org
    • Strange, Susan (1994). “Rethinking  Structural Change in the International Political Economy: States, Firms and Diplomacy”, Richard Stubbs and Geoffrey Underhill, Political Economy and the Changing Global Order, eds. Canada, Mcclelland, pp.103-115.
    • Underhill, Geoffrey (2000), Global Money and the Decline of State Power, International Affairs (Royal Institute of International Affairs 1944-), 76(4), 805-824
    • Zidan, Karim (2022). Messi is now the face of another oppressive Middle Eastern monarchy, http://www.irishtimes.com.
    • Zotin, Alexander (2017). Saudi Arabia: islands of efficiency in the sea of ​​extravagance, http://www.carnegie.org.

    سریع­القلم، محمود (1401)، گذر دنیا از نظام تک قطبی به نظام چند قطبی، جنگ اوکراین و آینده برجام.

    https://www.cmess.ir