مطالعات خاورمیانه

مطالعات خاورمیانه

سرریز تحولات قفقاز جنوبی(2020-2023) بر معادلات غرب آسیا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مهدی فیض اللهی 1
حسین پوراحمدی میبدی 2
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد مطالعات منطقه ای، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی تهران، تهران، ایران
2 استاد گروه علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی تهران
چکیده
حضور جمهوری اسلامی ایران، ترکیه و اسرائیل به ­عنوان سه قدرت اصلی و منطقه ­ای غرب آسیا در تحولات قفقاز جنوبی به­ طور ­مشخص جنگ ­های قره ­باغ 2020 و 2023 که منافع هر سه کشور تحت تاثیر آن بوده، این امکان را پیش می­کشد که نتایج تحولات قفقاز جنوبی بر معادلات آنها در غرب آسیا تاثیر بگذارد. این امر در حالی تقویت می­شود که نقش ایالات متحده آمریکا در غرب آسیا کم­رنگ شده و قدرت­ های منطقه ­ای غرب آسیا فرصت رقابت بیشتر برای تسلط بر منطقه را داشته­ اند. از­ این­ رو سوال اصلی پژوهش این است که جنگ ­های قره ­باغ 2020 و 2023 در قفقاز جنوبی چگونه بر معادلات غرب آسیا تاثیر گذاشته است؟ در جواب این فرضیه مطرح می­شود که سرریز تحولات قفقاز جنوبی در قالب همگرایی، ایجاد موازنه تهدید بازیگران و همچنین تشدید رقابت­ های ایران با ترکیه و اسرائیل در عراق ظهور کرده است. این نوشتار با استفاده از مفاهیم موازنه قدرت، موازنه تهدید و همگرایی و روش تحلیل داده ­ها به ‌صورت توصیفی-تحلیلی انجام گرفته است. داده­ های پژوهش ‌با ‌استفاده از منابع ‌‌کتابخانه‌ای‌ گردآوری شده است. یافته‌های پژوهش با تایید فرضیه نشان داد که آذربایجان و اقلیم کردستان روابط همگرایی اتخاذ کرده و موازنه تهدیدی علیه درک تهدید از جانب ایران ایجاد کرده­اند که در این راستا ترکیه و اسرائیل نقش کاتالیزور را داشته ­اند. علاوه ­بر آن افزایش تهدید از جانب ترکیه، پ.ک.ک و گروه­ های مقاومت مردمی عراق را به یکدیگر نزدیک کرده و موازنه تهدیدی را علیه احساس تهدید مشترک از جانب ترکیه در مجاورت آنها رقم زده­ است
کلیدواژه‌ها
اقلیم کردستان عراق
پ.ک.ک
موازنه تهدید
ایران
قفقاز جنوبی
غرب آسیا

عنوان مقاله English

The Spillover of Developments in the South Caucasus (2020-2023) on the Equations of West Asia

نویسندگان English

mahdi Feizollahi 1
Hosein Pourahmadi Meibodi 2
1 M.A. in Regional Studies, Faculty of Economics and Political Sciences, Shahid Beheshti University of Tehran, Tehran, Iran
2 Professor, Department of Political Science and International Relations, Faculty of Economics and Political Science, Shahid Beheshti University, Tehran
چکیده English

The presence of the three regional powers of West Asia, Iran, Turkiye, and Israel, in the developments of the South Caucasus (2020-2023), has a direct impact on the interests of all three countries. This suggests the possibility that the results of developments in the South Caucasus will affect the equations of these three countries in West Asia. This is strengthened while the role of the United States of America in West Asia has diminished and has allowed the regional powers of West Asia to compete more for dominance in the region. Therefore, the main research question is how the 2020 and 2023 Karabakh wars in the South Caucasus have affected the equations of West Asia? In response to this hypothesis, it is proposed that the spillover of developments in the South Caucasus has emerged in the form of convergence, creating a balance of threat actors and also intensifying Iran's competition with Turkiye and Israel in Iraq. In this article, the data analysis was descriptive-analytical. The data of this research has been collected using library resources. The findings of the research confirmed the hypothesis that Azerbaijan and the Kurdistan Region have adopted convergence relations and have created a threat balance against the perception of the threat from Iran, in which Turkiye and Israel acted as catalysts. The increase in the threat from Turkiye has brought the PKK and Iraqi popular groups closer to each other and has set a threat balance against the feeling of a common threat from Turkiye

کلیدواژه‌ها English

Iraq's Kurdistan Region
P.K.K
Balance of Threat
Iran
South Caucasus
West Asia

  •  اخباری، محمد (1400)، «پیامد ژئوپلیتیک بحران قره‌باغ بر مناسبات جمهوری اسلامی ایران در قفقاز»، آمایش سیاسی فضا، 3(1)، 20-31.‎

     اسماعیلی، بشیر؛ نیلوفر حمدی و اسماعیل شفیعی (1400)، «رابطه حزب عدالت و توسعه ترکیه با حکومت کردستان عراق از سال 2003 تا 2018»، فصلنامه علمی تحقیقات سیاسی و بین­المللی، 13(47)، 38-54.

    باویر، حسن (1400)، «ژئوپلیتیک رسانه ملی و نقش آن در همگرایی شیعیان خاورمیانه»، مطالعات خاورمیانه، 105(28)، 115-142.‎

     پوراحمدی میبدی، حسین و مهدی فیض­اللهی (1402)، «تشدید تنش در قره‌باغ و چالش منافع منطقه‌ای ایران در سال‌های 2020 و 2023»، مطالعات اوراسیای مرکزی، 16(2)، 75-100.

     حافظ­نیا، محمدرضا (1396)، اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک، مشهد: انتشارات پاپلی.

    خاطرخواه آناقیز، علی و زهره پوستینچی (1401)، «اسرائیل؛ استقلال­خواهی کردستان عراق و تهدیدات آن برای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران»، پژوهش­های روابط بین­الملل، 12(4)، 39 -67.

    دارینی، علی اکبر و مرتضی نورمحمدی (1402)، «بررسی راهبرد موازنه فراگیر اسرائیل در برابر جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه آفاق امنیت، 16(58)، 161-189.

    سیف­زاده، سید حسین (1376)، نظریه­پردازی در روابط بین­الملل؛ مبانی و قالب­های فکری، تهران: انتشارات سمت.

    طاهری، ابراهیم و اکبر غفوری (1399)، «جمهوری اسلامی ایران و گفتمان منطقه­گرایی اسلامی با رویکرد شبکه­ای در خاورمیانه»، مطالعات خاورمیانه، 27(2)، 49-68.

     عبداله­پور، محمدرضا؛ محمد اخباری و محمد کرمی راد (1393)، «خرده میدان کردستان عراق، عرصه رقابت میدان‌های منطقه‌ای ایران و ترکیه»، فصلنامه علمی و پژوهشی نگرش­های نو در جغرافیای انسانی، 7(1)، 1-19.

     قاسمی، فرهاد (1396)، اصول روابط بین­الملل، تهران: نشر میزان.

     قوام، عبدالعلی (1398)، روابط بین­الملل: نظریه­ها و رویکردها، تهران، انتشارات سمت.

     مجتهدزاده، پیروز و هاشم امیری (1400)، «تغییر نقشه استراتژیک خاورمیانه؛ فرصتی در راستای حفظ مزایای ژئوپلیتیکی ایران»، قلمروهای جغرافیایی قرن جدید، 1(1).

     محموداوغلی، رضا؛ مرتضی ابراهیمی و حسین فتاحی اردکانی (1401)، «جنگ دوم قره‌باغ (2020): علل، زمینه‌ها و پیامدها»، مجله سیاست دفاعی، 31(119)، 69-103.

     منتی، ایوب و سید حمزه صفوی همامی (1402)، «دیپلماسی اقتصادی و رقابت‌های ژئواکونومیکی جمهوری اسلامی ایران و ترکیه در عصر پسا داعش؛ بازارها و فرصت‌ها»، مطالعات خاورمیانه، 30(2)، 27-47.

    • Abbasov, N., & Souleimanov, E. A. (2022), Azerbaijan, Israel, and Iran: An Unlikely Triangle Shaping the Northern Middle East, Middle East Policy, 29(1), 139-153. org/10.1111/mepo.12611
    • Askerov, A., & Ibadoghlu, G. (2022), The Causes and Consequences of the Second Karabakh War: September 27, 2021–November 10, 2021, In The Nagorno-Karabakh Conflict (pp. 245-271). Routledge. org/10.4324/9781003261209-15
    • Avdaliani, E. (2022), New World Order and Small Regions: The Case of South Caucasus, Springer Nature. doi.org/10.1007/978-981-19-4037-8
    • Azizi, H., & Çevik, S. (2022), Turkish and Iranian involvement in Iraq and Syria: Competing strategies, rising threat perceptions, and potentials for conflict, (No. 58/2022). SWP Comment. org/10.18449/2022C58
    • Azizi, H., Golmohammadi, V., & Vazirian, A. H. (2020), Trump’s “maximum pressure” and anti‐containment in Iran’s regional policy, Digest of Middle East Studies, 29(2), 150-166. org/10.1111/dome.12219
    • Cannon, B. J. (2022), The Arab States and the Karabakh War, The Nagorno-Karabakh Conflict: Historical and Political Perspectives,
    • Dadparvar, S., & Azizi, S. (2020), Exploring Turkey’s Strategic Goals in Caucasus Region During the 2020 Nagorno-Karabakh Crisis, International Relations, 8(11), 475-482.
    • Entessar, N. (2018), Uneasy Neighbors: Iran and the Kurdish Regional Government, Journal of South Asian and Middle Eastern Studies, 41(2), 73-84.
    • Idan, A., & Shaffer, B. (2021), Israel’s Role in the Second Armenian Azerbaijan War, The Karabakh Gambit: Responsibility for the Future, 190.
    • Khachatryan, M., & Voskanyan, H. (2021), Nagorno-Karabakh War and Humanitarian Crisis: Legal and Political Implications for the International Community, DREPTURILE OMULUI ANUL XXXI , 18.
    • Koç, E. (20 June 2023), Insight 298: Expanding Israel-Azerbaijan Ties and Impact on Iran-Azerbaijan Relations.
    • Mallick, P. K. (2021), Armenian-Azerbaijani Conflict over Nagorno Karabakh: Geopolitical Implications, Vivekananda International Foundation 3, San Martin Marg, Chanakyapuri, New Delhi – 110021. org/10.1057/978-1-137-60006-6_6
    • Meister, S. (2021), Shifting Geopolitical Realities in the South Caucasus, Reports, SCEEUS, Stockholm: SCEEUS, November, 1-14.
    • Morgenthau, H. J. (1948). Politics among nations: The struggle for power and peace. Revised edition by Kenneth W. Thompson, New York: Knopf.
    • Nakanishi, H. (2023), Impacts of the Second Karabakh War on the South Caucasus Region: Iran-Azerbaijan Relations, Global Resource Management, 26.
    • Rajabi, M. (2021), Iraqi Kurdistan and the War Between Iran and the Zionist Regime: An Analytical Review, Iranian Review of Foreign Affairs, 12(34), 556-584. doi: 10.22034/irfa.2021.162044
    • Walt, S. M. (2013). The origins of alliance, Cornell University Press.
    • Alaca, Mehmet. (2023), Deep Dive: Iran, Israel, Turkey and the growing Baku-Erbilrelationship, https://amwaj.media (Access Date: 2023/10/04).
    • Alhasawi, Saud. (2021), TURKEY AND IRAN GEOPOLITICAL APPROACHES IN THE MIDDLE EAST, https://nesa-center.org (Access Date: 2023/9/21).
    • Aziz, Sardar. (2023), Why Are Turkey-Iraq Relations Destined to Remain Limited, https://epc.ae (Access Date: 2023/09/08).
    • URL 1 (2023), Turkiye targets over 30 PKK positions in Iraqi Kurdistan, https://new.thecradle.co (Access Date: 2023/11/08).
    • URL 2 (2023), Last month, 38 percent of the Kurdistan Region’s oil was sold to Israel, https://drawmedia.net (Access Date: 2023/10/04).
    • URL 3 (2018), Iran attacks Iranian Kurdish opposition group base in Iraq, https://www.reuters.com (Access Date: 2023/09/24).
    • URL 4 (2023), Ilham Aliyev met with head of Kurdistan Region of Iraq in Munich, https://president.az (Access Date: 2023/11/16).
    • Yazici, Ezgi. Coles, Zachary., & Carl, Nicholas, (2022), Iran File: Iran and Turkey face off in Iraq, criticalthreats.org (Access Date: 2023/10/20).

    افقهی، سیدهادی (1401)، اقلیم کردستان؛ اسرائیل دوم منطقه، www.vatanemrooz.ir (تاریخ دسترسی: 07/08/1402).

    مظاهری، محمد مهدی (1402)، روابط ایران و ترکیه؛ از تهدید و مهار تا همکاری، www.ipis.ir (تاریخ دسترسی: 31/03/1402).