مطالعات خاورمیانه

مطالعات خاورمیانه

روح‌القوانین مذاکرات برجام 2015-2023

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار علوم سیاسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد - ایران
2 کارشناسی ارشد روابط بین ملل دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد
چکیده
آنچه در قالب مذاکرات بین‌الملل جریان دارد، بخشی تکنیکی و فنی است و بخشی به متغیرهای بیرونی بر می‌گردد که پیروزی یا شکست مذاکرات را رقم می‌زند. در این مقاله روح‌القوانین حاکم بر مذاکرات برجام را در قالب عوامل و متغیرهای پنج‌گانه‌‌ شخصیت مذاکره‌کننده، فهم نسبت به مناسبات منطقه‌ای و بین‌المللی، فرهنگ سیاسی، وضعیت نظامی و اقتصادی، وضعیت سیاست داخلی بررسی می‌کنند. این مقوله در چارچوب «روح‌القوانین مذاکرات» ارزیابی می‌شود به این معنا که مذاکرات دیپلماتیک علاوه ‌بر مصادیق عینی، از قالبی نه‌چندان آشکار و پنهانی نیز پیروی می‌کند که شاید به ظاهر قابلیت دیدن و لمس کردن نداشته باشد اما در نهایت امر بر کلیت پیکره‌ مذاکراتی سیطره داشته و نقش محوری را ایفا می‌کند. لذا پرسش اصلی پژوهش این است که ایرانیان چه سبکی از مذاکرات را دنبال کرده‌اند و روح‌القوانین حاکم بر مذاکرات برجام چه بوده است؟ یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که روح‌القوانین حاکم بر مذاکرات برجام در زمره‌ عوامل و متغیرهای پنج‌گانه‌ای قرار می‌گیرد. همراهی پنج متغیر اصلی بخصوص شخصیت مذاکره‌کننده و همراهی افکار عمومی منجر به نتیجه رسیدن برجام و درگیری نهادهای داخلی و همراه نبودن محیط بین‌الملل منجر به شکست برجام شد
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The spirit of the JCPOA negotiations 2015-2023

نویسندگان English

Rohollah Eslami 1
Amin Azimizadeh 2
1 Assistant Professor of Political Science, Faculty of Law and Political Science, Ferdowsi University of Mashhad - Iran
2 Master's degree in International Relations, Faculty of Law and Political Sciences, Ferdowsi University of Mashhad
چکیده English

In this article, the negotiation style of this country is examined in contemporary history, focusing on the historical context of JCPOA negotiations. This category is evaluated in the framework of "the spirit of negotiations" in the sense that diplomatic negotiations in addition to concrete examples; It also follows a not-so-obvious and hidden format, which may not be visible and touchable, but in the end, it dominates the entire body of negotiations and plays a pivotal role. Therefore, the problem of the research is the analysis of the spirit of the laws or the fundamental rules that govern the negotiations of Iranians in national issues, and the question of the present article is whether there is a rule that governs the sensitive and national negotiations of Iranians in the international environment? What style of negotiations did the Iranians follow and what was the spirit of the rules governing the negotiations? The present research is trying to analyze the spirit of the negotiations leading to the JCPOA and the period after it in the aforementioned framework and examine the causes of its failure and success in different periods of time and based on multiple variables

کلیدواژه‌ها English

The Spirit of Negotiations
JCPOA
History of Iran's Foreign Policy
  • اسکندریان، گوهر(1397). روابط ایران و آمریکا. ترجمه گارون سارکسیان. تهران: نشر ثالث.
  • آل یاسین، شیخ راضی(1349). صلح امام حسن‌(ع). ترجمه سیدعلی خامنه‌ای. تهران: نشر آسیا.
  • بعیدی‌نژاد، حمید(1394). گام به گام با برجام از آغاز تا فرجام. تهران: نشر مخاطب.
  • دهقانی فیروزآبادی، سیدجلال(1394). سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران. تهران: نشر سمت.
  • راجی، محمدمهدی(1392). آقای سفیر: گفتگو با محمدجواد ظریف. تهران: نشر نی.
  • رمضانی، روح‌اله(1399). تاریخ سیاست خارجی ایران. ترجمه روح‌الله اسلامی و زینب پزشکیان. تهران: نشر نی.
  • روحانی، حسن(1387). آشنایی با کشورهای اسلامی. تهران: نشر مرکز تحقیقات استراتژیک.
  • روحانی، حسن(1388). خاطرات دکتر حسن روحانی؛ جلد اول: انقلاب اسلامی. تهران: نشر مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  • روحانی، حسن(1391). امنیت ملی و دیپلماسی هسته‌ای. تهران: نشر مرکز تحقیقات استراتژیک.
  • سیدقطب(1345). آینده در قلمرو اسلام. ترجمه سیدعلی خامنه‌ای. مشهد: نشر چاپخانه خراسان.
  • سیدقطب(1349). ادعانامه‌ای علیه تمدن غرب. ترجمه سیدعلی خامنه‌ای. مشهد: نشر طوسی.
  • شمس، عبدالله(1392). قانون اساسی از فرمان مشروطیت تا امروز. تهران: نشر دراک.
  • ظریف، محمدجواد(1403). پایاب شکیبایی: برداشت‌هایی از هشت سال وزارت. تهران: نشر اطلاعات.
  • ظریف، محمدجواد؛ سجادپور، محمدکاظم، و مولایی، عبادالله(1395). دوران‌گذار روابط بین‌الملل در جهان پسا غربی. تهران: نشر وزارت امور خارجه.
  • ظریف، محمدجواد؛ صالحی، علی‌اکبر؛ عراقچی، سیدعباس، و تخت‌روانچی، مجید(1401). راز سر به مهر (6 جلدی). تهران: نشر اطلاعات.
  • عابدینی، حسن، و ایزدی، جهانبخش(1396). نقش متغیرهای داخلی در سیاست‌گذاری مذاکرات هسته‌ای دولت یازدهم. فصلنامه مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، 7(25)، 271-289.
  • عالم، عبدالرحمن(1394). تاریخ فلسفه سیاسی غرب؛ عصر جدید و سده نوزدهم. تهران: نشر وزارت امور خارجه.
  • غرایاق زندی، داود(1387). ایران و مسئله هسته‌ای. تهران: نشر پژوهشکده مطالعات راهبردی.
  • فولر، گراهام(1402). قبله عالم: ژئوپلیتیک ایران. ترجمه عباس مخبر. تهران: نشر مرکز.
  • قرشی، سیدیوسف(1393). امنیتی شدن و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران. تهران: نشر پژوهشکده مطالعات راهبردی.
  • قهرمان‌پور، رحمان(1395). سیاست خارجی و دیپلماسی هسته‌ای ایران. تهران: نشر تیسا.
  • کاشانی، فرشاد(1397). نبرد تفسیرها و غنی‌سازی اورانیوم در ایران: واکاوی تفسیرهایی که به برجام انجامید. تهران: نشر دنیای اقتصاد.
  • کریمی فیروزجایی، علی، و حبیبی، سمیرا(1397). تحلیل گفتمان دیدگاه‌های رهبران ایران و آمریکا درباره برجام. نشریه جستارهای سیاسی معاصر، 9(4)، 133-153. DOI:10.30465/cps.2019.3543
  • مدیرشانه‌چی، محسن(1392). سیاست خارجی ایران. تهران: نشر نگاه معاصر.
  • مشیرزاده، حمیرا(1397). مبانی نظری تبیین و تحلیل سیاست خارجی. تهران: نشر سمت.
  • موسوی، بجنوردی(1395). ایران پس از برجام. تهران: نشر نگاه معاصر.
  • موسویان، سیدحسین(1394). ایران و آمریکا: گذشته شکست خورده و مسیر آشتی. تهران: نشر تیسا.
  • موسوی‌نیا، سیدرضا(1397). بازاندیشی در روش تلفیقی: مطالعه موردی؛ رویه تصمیم‌گیری ایران در برجام. فصلنامه پژوهش‌های راهبردی سیاست، 7(27)، 67-90. DOI:22054/qpss.2019.23597.1684
  • نای، جوزف(1397). آیا قرن آمریکا به پایان رسیده است؟. تهران: نشر دنیای اقتصاد.
  • Arghavani Pirsalami, F., Moradi, A., & Alipour, H. (2023). A crisis of ontological security in foreign policy: Iran and international sanctions in the post–JCPOA era. Third World Quarterly, 45(3), 531-547. DOI:1080/01436597.2023.2267986
  • Byman, D. (2001). Iran’s security policy in the post-revolutionary era, RAND.
  • Feridon, H. (1995). THE ISLAMIC LEGISLATIVE POWER WITH REFERENCE TO THE IRANIAN EXPERIENCE, A thesis submitted in partial fulfilment of the requirements Of Glasgow Caledonian University for the degree of Master of Philosophy.
  • Feridon, H. (1998). The flexibility of Shariah (Islamic law) with reference to the Iranian experience, A thesis submitted in partial fulfilment of the requirements Of Glasgow Caledonian University for the degree of Doctorate of Philosophy.
  • Fitzpatrick, M., Elleman, M., & Izewicz, P. (2019). Uncertain Future: The JCPOA and Iran’s Nuclear and Missile Programmes, United Kingdom: Taylor & Francis.
  • Hegel, G. W. F. (1807). Phenomenology of Spirit, Oxford: Oxford University Press.
  • Hegel, G. W. F. (1830). The Philosophy of Right, Cambridge: Cambridge University Press.
  • Hurst, S. (2016). The Iranian Nuclear Negotiations as a Two-Level Game: The Importance of Domestic Politics. Diplomacy & Statecraft, 27(3), 545–567. DOI:1080/09592296.2016.1196075
  • Joyner, D. (2016). Iran's Nuclear Program and International Law: From Confrontation to Accord, United Kingdom: Oxford University Press.
  • Montesquieu, C. L. (1748). The Spirit of the Laws, Cambridge: Cambridge University Press.
  • Mousavian, S. H. (2012). The Iranian Nuclear Crisis: A Memoir, United States: Brookings Institution Press.
  • Ramazani, R. (1986). The Foreign Policy of Iran: A Developing Nation in World Affairs, 1500-1941, Charlottesville: University Press of Virginia.
  • Rezaei, Farhad. (2019). Iran’s Foreign Policy After the Nuclear Agreement: Politics of Normalizers and Traditionalists (Middle East Today), UK: Palgrave Macmillan.
  • Rosenau, J. (1966). Pre-Theories and Theories of Foreign Policy. In R. Barry Farrell (Ed.), Approaches to Comparative and International Politics, Evanston: Northwestern University Press.
  • Tabatabai, A. (2020). No conquest, no defeat: Iran’s national security strategy, Oxford University Press.
  • Waltz, K. N. (1959). Man, the State, and War: A Theoretical Analysis, New York: Columbia University Press.